Waar kunnen we je mee helpen?

Ben je naar iets specifieks op zoek? Vul hieronder je zoekterm in en we helpen je graag verder.

5 vragen aan
Wonen

Een zorglocatie rookvrij: hoe doe je dat?

Laurence Mannot-Hamelink vertelt over haar ervaring bij de rookvrije zorglocatie

Kopieer de link
Link gekopieerd naar klembord
Foto van locatie De Boomgaerd

‘Het klinkt heel simpel, maar het is vrij eenvoudig gegaan’ vertelt Laurence Mannot-Hamelink. Zij is locatiemanager van de Boomgaerd in Zoetermeer. Deze nieuwbouwlocatie was in 2020 de eerste rookvrije locatie van WelThuis. Een zorgorganisatie die inmiddels met haar 17 locaties volledig rookvrij is. Per 1 juli 2021 sluiten de rookruimtes in (semi)-publieke en openbare gebouwen. Zo ook in de ouderenzorg. Laurence Mannot-Hamelink stond aan het begin van de overgang naar een rookvrije locatie.

1

Gefeliciteerd met jullie rookvrije locatie! Wat was voor jullie de grootste motivatie om hiermee aan de slag te gaan?

‘Er stond voor ons al een tijdje een verhuizing naar een nieuwbouwlocatie op de planning. We hebben van deze gelegenheid gebruik gemaakt om deze locatie om te zetten naar een rookvrije locatie. Het management van WelThuis had daarnaast de ambitie om in 2020 over te gaan naar rookvrij. Ik was automatisch koploper in dit traject. We hebben een werkgroepje ingericht om deze verhuizing en ons niet-rookbeleid vorm te geven. Deze werkgroep bestond uit collega’s uit de zorg, HR en vastgoed, en later ook een preventiemedewerker.’

2

Hoe zijn jullie als werkgroep vervolgens te werk gegaan?

‘We hebben gezocht naar een oplossing voor de mensen die roken. In onze visie staat de cliënt centraal. We willen zo dicht mogelijk komen bij wat de bewoners thuis gewend zijn. Dat voelde een beetje tegenstrijdig. We hebben daar veel over gesproken met elkaar. Uiteindelijk hebben we een overgangsperiode ingesteld voor de bewoners die al bij ons woonden. In deze periode hebben we hen, én de familie meegenomen door middel van brieven en e-mails. Hiermee kondigden we de maatregelen aan.'

'Voor nieuwe bewoners is de overgang makkelijker. Daar vertellen we aan de voorkant dat ze verhuizen naar een rookvrije woonlocatie. De oplossing voor de bewoners die roken was voor ons makkelijk. We zijn verhuisd naar een locatie waarbij elk appartement een eigen balkon heeft. Bewoners mogen alleen buiten roken op het eigen balkon. Als iemand begeleiding nodig heeft bij het roken kan het personeel vanuit het appartement, met de deur dicht, toekijken. Het personeel heeft namelijk ook recht op een rookvrije ruimte.’

3

Was elke medewerker gelijk aan boord?

‘Niet elke medewerker was gelijk aan boord. Het heeft tijd nodig. We zijn een traject gestart waarin we alle medewerkers meenamen. We zijn gestart met een niet-roken campagne, hebben geflyerd en hebben een stoppen-met-roken cursus aangeboden. Medewerkers mogen bij WelThuis niet roken in en rond de zorglocaties. Alle locatiemanagers waren verantwoordelijk voor het vinden van een geschikte plek. Bij ons mogen medewerkers zonder uniform ergens buiten het terrein roken.'

'Om sigarettenpeuken overlast te voorkomen hebben we op een van mijn locaties voor de rokers een asbakje gekocht die ze aan hun sleutel kunnen hangen. Zo kunnen ze zelf hun afval opruimen. Verder hebben we afgesproken dat degenen die roken drie keer tien minuten mogen roken. Aan het eind van hun dienst halen ze deze gemiste tijd weer in.’

4

Wat waren de grootste uitdagingen voor jullie?

‘Het klinkt heel simpel, maar het is vrij eenvoudig gegaan. Onze ervaring leert dat het beleid goed uitvoerbaar en uitlegbaar is. We hebben vanaf het begin ook de cliëntenraad en OR meegenomen. Knelpunten ontstaan niet per se bij de bewoner zelf, maar vaak met naasten van bewoners. We zien dat sommige bewoners met dementie vergeten dat ze roken. Ook zijn er meer niet-rokers dan rokers. Als er vier rokers wonen op een locatie van 66 personen is dat veel. Over het algemeen was de weerstand nihil. Dat gold ook voor mijn collega’s die een bestaand gebouw rookvrij hebben gemaakt.

Ook onze medewerkers zijn vanaf moment één betrokken bij het traject naar een rookvrije locatie. We doen het samen met elkaar, rokers én niet rokers. Onze zelforganiserende teams spreken elkaar aan wanneer de regels rondom het niet-roken niet gaan zoals afgesproken. Daar vertrouw ik op. We kijken per situatie naar een geschikte oplossing.’

5

Hoe kijkt u persoonlijk naar de toekomst van roken in de ouderenzorg?

‘Heel eerlijk? Ik denk dat wij in de toekomst steeds minder rokers gaan tegenkomen. Rokers komen steeds meer in de minderheid. Ook de maatschappij verandert sterk tegenover rokers. Dat de rookruimtes per 1 juli moeten sluiten in verpleeghuizen is hier een mooi voorbeeld van. Ik verwacht steeds minder gesprekken over weerstand en knelpunten te voeren met bewoners, naasten en medewerkers. Oftewel, ik ben zeer positief over de toekomst.’

Staat u aan het begin van de overgang naar een rookvrije locatie?
Laurence geeft u een aantal praktische tips:

  1. Communicatie is essentieel! Kondig het tijdig aan bij alle betrokkenen. Betrek familie, de cliëntenraad en OR hierbij. Maak bijvoorbeeld een nieuwsbrief voor medewerkers en familie.
  2. Leef met elkaar naar een bepaalde datum toe en neem de tijd om je voor te bereiden.
  3. Zet het vroegtijdig op de agenda van de team-overleggen van de zorgteams, zodat zij weten wat er aan gaat komen en kunnen meedenken over de invulling.
  4. Bied een stoppen met roken cursus aan voor medewerkers. In het kader van duurzame inzetbaarheid is het van belang dat medewerkers gezond blijven.

    Het project Samen Sterker Stoppen organiseert op 14 september en 16 november 2021 een webinar over de rol van de werkgever bij het zorgen voor goed stoppen-met-rokenaanbod voor medewerkers. Voor meer informatie en aanmelden klik hier.

Meer informatie over het niet-rookbeleid van WelThuis is te vinden via de website of kijk op www.rookvrijezorg.com voor meer praktische tips. De belangrijkste informatie over het sluiten van de rookruimtes per 1 juli vind je in deze factsheet van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Mijn ActiZ

Rookvrije zorg

ActiZ steunt de maatschappelijke beweging om te komen tot een rookvrije generatie. Maar het geeft ook veel vragen namens zorgorganisaties over de aanpak en haalbaarheid. Op de MijnActiZ-omgeving lees je wat ActiZ nog meer doet en kun je lid worden van het netwerk Rookvrije zorg.