Waar kunnen we je mee helpen?

Ben je naar iets specifieks op zoek? Vul hieronder je zoekterm in en we helpen je graag verder.

Vernieuwers
Wonen

Aandacht voor LHBTI-ouderen in de zorg: ‘Bij ons wappert de regenboogvlag het hele jaar door’

Aandacht voor diversiteit in de ouderenzorg op de internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie

Kopieer de link
Link gekopieerd naar klembord
Foto van verpleeghuislocatie met wapperende vlaggen

Vandaag is het de internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. Een dag die in het teken staat van het tegengaan van ongelijkheid en uitsluiting van individuen en groepen. Ook in de ouderenzorg hebben zowel cliënten als medewerkers ervaringen met sociale uitsluiting en discriminatie. Bij zorgorganisatie Stichting Ouderenzorg Noord-Beveland is er daarom veel aandacht voor diversiteit. Bestuurder Jolanda Meijer wil dat iedereen zich in de organisatie welkom voelt en zichzelf kan zijn.

Roze Loper

Bij Stichting Ouderenzorg Noord-Beveland is de Roze Loper weer voor een jaar verlengd. De Roze Loper is een kwaliteitscertificaat om sociale acceptatie en zichtbaarheid van seksuele diversiteit en genderidentiteit in zorg en welzijn te vergroten. Jaarlijks vindt er een audit plaats, waarbij getoetst wordt of er nog steeds voldoende aandacht is voor het diversiteitsbeleid in bijvoorbeeld de beleidsjaarplannen, bijscholing, personeelsaanname of activiteiten voor cliënten. Jolanda Meijer, bestuurder van de zorgorganisatie, is verheugd met de verlenging. ‘De samenleving is divers en de populatie binnen de ouderenzorg, zowel wat bewoners als personeel betreft, dus ook’, aldus Meijer.

‘Ons diversiteitsbeleid richt zich enerzijds op culturele- en religieuze diversiteit, zowel van ouderen als medewerkers. Anderzijds richten we ons op seksuele diversiteit en LHBTI-ouderen en -medewerkers; een relatief onzichtbare groep in de zorg. Met de Roze Loper stralen we uit dat onze organisatie open staat voor diversiteit. Dat we hier respect en aandacht voor hebben en dat iedereen – bewoners én personeel – welkom is en zichzelf kan zijn.'

De Roze Loper 

De Roze Loper heeft als doel de sociale acceptatie en inclusie van LHBTI’s in zorg- en welzijn-instellingen te bevorderen. Het betreft een officieel keurmerk dat wordt uitgereikt na een traject dat leidt naar sociale acceptatie van seksuele diversiteit in de zorg, gevolgd door een audit door een onafhankelijke Certificerende Instelling. Organisaties die meedoen aan het Roze Loper-traject willen vooroordelen tegengaan en een organisatie zijn waarin iedereen graag verblijft en werkt. 

Meer weten of aanmelden? Kijk op rozezorg.nl 

Begeleiding

Om het keurmerk te behalen, doorlopen zorgorganisaties een traject onder begeleiding van Roze 50+. De landelijke organisatie, een samenwerkingsverband van ouderenbond ANBO en COC, komt op voor het welzijn van oudere LHBTI’ers. Door het hele land zijn ongeveer 100 ambassadeurs die zich hiervoor inzetten en zorgorganisaties ondersteunen bij het behalen van de Roze Loper. Volgens Ditty Smit, ambassadeur van Roze 50+ Zeeland, begint een divers beleid met de erkenning van de zorgorganisatie dat diversiteit rondom bewoners en personeel een belangrijk thema is.  

Smit: ‘Onze rol als ambassadeur is om bij directies van zorgorganisaties de ogen te openen voor de positie van LHBT-bewoners. Deze zijn soms bang om gepest en buitengesloten te worden en gaan als gevolg hiervan vaak terug de kast als ze afhankelijk van zorg worden. Het is vaak onwetendheid en onbekendheid waardoor men zich niet bewust is van de bijzondere levensstijl en achtergrond van deze mensen.’ Tijdens het Roze Loper traject houden de ambassadeurs contact met de zorgorganisatie, denken mee en geven tips en adviezen.

Lezingen en trainingen 

Roze 50+ geeft lezingen en trainingen over LHBT-ouderen. Sylvia Huibregtse, praktijkopleider bij Stichting Ouderenzorg Noord-Beveland, vertelt erover: ‘De eerste training begon met een quiz over feiten en cijfers rondom diversiteit in Nederland, bijvoorbeeld over het legaliseren van het homohuwelijk of het percentage van de bevolking dat transgender is. Ook vertelden homoseksuele ouderen over hun eigen ervaringen. Daarna zijn onze medewerkers in gesprek gegaan over hoe zij voor de groep LHBT-ouderen een extra stap kunnen zetten. Sommige medewerkers dachten dat in eerste instantie dat dit niet nodig was, maar door de verhalen die ze tijdens de eerste training hadden gehoord, zagen ze in dat er nog veel verdriet is bij deze groep. Dat moet dus anders’, aldus Huibregtse. Door deze trainingen word je bewust van het feit dat het van belang is om alert te blijven op discriminatie.’

Zo kan het gebruik van het woord ‘partner’, in plaats van ‘man’ of ‘vrouw’, een groot verschil maken

Sylvia Huibregtse

\

Praktijkopleider

‘De tweede training die we volgden was meer gericht op de handvatten en skills’, vervolgt Huibregtse. ‘Medewerkers leren signalen op te pikken en de juiste vragen te stellen aan cliënten. Denk bijvoorbeeld aan het stellen van vragen over de foto’s van cliënten op hun kamer. Zo kan een medewerker een goed gesprek beginnen met een cliënt. Een goede woordkeuze is hierbij van belang. Zo kan het gebruik van het woord ‘partner’, in plaats van ‘man’ of ‘vrouw’, een groot verschil maken.’ Smit van Roze50+ vult aan: ‘Door de gesprekken die zorgmedewerkers binnen Stichting Ouderenzorg Noord-Beveland met elkaar tijdens de trainingen van Roze 50+ hadden, is diversiteit een onderwerp geworden dat makkelijker is te bespreken. Mijn advies is daarom: maak jouw medewerkers steeds opnieuw alert op uitsluiten of pesten van medebewoners én collega’s. Aarzel bij signalen niet om dit te bespreken en af te keuren.’

Wat nu beter gaat

‘Voordat wij met diversiteit aan de slag gingen is bij ons een cliënt overleden’, vertelt praktijkopleider Huibregste. ‘Tijdens haar begrafenis werd verteld dat deze vrouw een vriendin had en daar waren wij niet van op de hoogte. Ons team is hier erg van geschrokken, want als zorgverlener wil je je cliënten goed kennen om zo de beste zorg kunnen bieden. Het kan natuurlijk zijn dat een cliënt het niet wil vertellen, maar het is van belang dat je belangstelling hebt voor jouw cliënten. En dat cliënten de mogelijkheid krijgen om hun verhalen te delen. Dit gaat bij ons nu gelukkig goed.’

Ook familieleden en naasten van de cliënten waarderen de aanpak van de zorgorganisatie. ‘Zo hebben we een cliënt waarvan zijn zoon soms als vrouw binnenkomt. De cliënt heeft een vorm van dementie, waardoor het voor hem moeilijk is om zijn zoon ineens als een dochter te zien binnenkomen. Echter kijken de medewerkers door de trainingen hier nu heel anders naar dan voorheen. Wij vinden het knap dat die persoon dit doet, en dus zichzelf bij ons kan zijn. En die persoon geeft aan: 'Ik vind het fijn dat ik bij jullie binnen kan komen en niet uitgelachen word.''

Drie tips van Jolanda Meijer en Ditty Smit voor andere zorgorganisaties:

  1. Het begint met de bereidwilligheid van de zorgorganisatie en de erkenning dat diversiteit een belangrijk item is. Breng het onderwerp meerdere malen per jaar onder de aandacht, bijvoorbeeld op Coming Out Day met een cadeautje of iets lekkers.
  2. Maak diversiteit bespreekbaar binnen de hele organisatie. Betrek alle lagen bij de implementatie van beleid en houd het niet alleen binnen het management. Maak er geen papieren tijger van, maar voer het beleid praktisch uit.
  3. Betrek de cliënten altijd bij de gesprekken die je hierover voert. Maak het niet te bijzonder, maar houd het luchtig. En koester mensen binnen de organisatie die zich hiervoor (willen) inzetten.

Meer weten?

Meer weten over LHBTI-ouderen of over diversiteit en inclusieve in de zorg? Het Nationaal Ouderenfonds maakte lesmateriaal en een podcastserie. In negen afleveringen vertellen lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender ouderen over hun leven en ervaringen. Of lees het interview van ActiZ met Conny Helder, over een inclusieve ouderenzorg.