Waar kunnen we je mee helpen?

Ben je naar iets specifieks op zoek? Vul hieronder je zoekterm in en we helpen je graag verder.

Financieren Innoveren Werken Wonen Nieuws

Reactie ActiZ op Dialoognota Ouder Worden 2020-2040

‘Start met een visie op de toekomst van de zorg voor ouderen’

Kopieer de link
Link gekopieerd naar klembord
Campagne Praat Vandaag over Morgen

Hoe ziet de toekomst van de ouderenzorg eruit? Dat is de kernvraag van de Dialoognota Ouder Worden 2020-2040 van het ministerie van VWS. ActiZ heeft een reactie gegeven op deze nota. De toekomst van de zorg voor ouderen gaat zorgorganisaties aan het hart. Zij willen ouderen die zorg nodig hebben zowel nu als in de toekomst goed kunnen ondersteunen en waarde toevoegen aan iemands laatste levensfase.

Vanuit een diep gevoelde maatschappelijke verantwoordelijkheid denkt ActiZ proactief mee om de zorg voor ouderen toekomstbestendig te maken. De Dialoognota Ouder Worden 2020-2040 bevat een scala aan beleidsopties. Wat echter ontbreekt, is een visie op basis waarvan beleidsopties gewogen kunnen worden en in samenhang kunnen worden bekeken.

ActiZ mist de visie op de toekomst van de zorg voor ouderen. Die is hard nodig om tot oplossingen te komen voor de zorg en ondersteuning in de toekomst. Gezien de demografische ontwikkelingen (meer ouderen, relatief minder arbeidskrachten) hebben we een grote gezamenlijke maatschappelijke opdracht. Met de groei van het aantal ouderen neemt tegelijkertijd het aantal ouderen met zorgvragen de komende decennia behoorlijk toe. Dit stelt ons voor de vraag hoe we de kwaliteit, de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de ouderenzorg ook voor komende generaties kunnen borgen. Onderaan dit artikel vindt u de volledige reactie van ActiZ op de Dialoognota Ouder Worden zoals die is gedeeld met het ministerie van VWS. 

Maatschappelijke dialoog ouder worden 2020 – 2040

De conceptversie van de Dialoognota Ouder worden 2020-2040 werd begin 2021 door het ministerie van VWS gepubliceerd als input voor een brede veldraadpleging. In haar reactie stelt ActiZ dat de  houdbaarheid van de huidige zorg voor ouderen over de datum is. ActiZ hoopt dat als vervolg op de Dialoognota een start kan worden gemaakt met de ontwikkeling van een integrale visie op de zorg voor ouderen, met onder meer aandacht voor de verwachtingen ten aanzien van de kwaliteit, toegang en betaalbaarheid. Wat ActiZ betreft zijn daarbij vijf pijlers van belang.

bos

Vijf pijlers als een stevig fundament om te bouwen aan vernieuwing van de zorg voor ouderen:

Stel het onrealistisch en onhoudbaar verwachtingspatroon ouderenzorg ter discussie

De huidige verwachtingen zijn te hoog, doorgaan op dezelfde weg is niet houdbaar. De vraag naar zorg groeit sterk en de arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Bij de toekomst van de zorg voor ouderen gaat het om het verdelen van schaarste. Dat probleem kan de ouderenzorg niet alléén oplossen,

Er moet een maatschappelijk debat plaatsvinden over de zorg voor ouderen. Over de gewenste beschikbaarheid van professionele zorg, de kwaliteit en de betaalbaarheid ervan. Onrealistische maatschappelijke verwachtingen rondom de zorg voor ouderen leiden namelijk tot de verkeerde discussie over de kwaliteit van zorg. ActiZ is daarom het initiatief gestart om dit gesprek te faciliteren: Praat Vandaag over Morgen. De noodzaak van een breed maatschappelijk debat over de zorg voor ouderen is groter dan ooit.

Faciliteer de ‘Juiste Zorg op de Juiste Plek’ en stimuleer preventie

De verwachting is dat het aantal kwetsbare ouderen met een complexe zorgvraag de komende jaren sterk toeneemt. Zo groeit het aantal 90-plussers volgens het RIVM van 117.000 in 2015 tot 340.000 in 2040. Meer en meer zullen ouderen zorg thuis ontvangen. Dat vraagt om meer samenwerkingen afstemming in de regio waar het kan. We moeten ons zorgstelsel zo inrichten dat het de Juiste Zorg op de Juiste Plek faciliteert en stimuleert. Preventie, het voorkómen van intensievere zorg en de samenwerking die daarvoor nodig is, moet lonen.

Maak passende woonvormen sneller beschikbaar

Wonen voor ouderen is een essentieel onderdeel in een integrale visie op de ouderenzorg. De prognose van TNO laat zien dat bij ongewijzigd beleid de benodigde verpleeghuiscapaciteit in 2040 verdubbeld moet zijn. Een dergelijke capaciteitsuitbreiding is niet reëel. De overheid moet zeker stellen dat er voldoende aanbod tot stand komt van combinaties van wonen en zorg voor ouderen, Waarbij initiatieven vanuit buurten of wijken gestimuleerd worden en aansluiting op de woonwensen van ouderen geborgd is. De komende 15 jaar moeten er 50.000 wooneenheden worden gerealiseerd in geclusterde woonvormen, speciaal voor ouderen uit de doelgroep van woningcorporaties. De verpleeghuiscapaciteit voor 2025 worden uitgebreid met 25.000 verpleeghuisplaatsen, een vastgoedopgave van € 5 miljard. Verpleeghuizen en ouderenzorginstellingen hebben daarvan 15.000 plaatsen in de planvorming/projectontwikkeling staan, waarvoor financiële afspraken met de lokale zorgkantoren een randvoorwaarde zijn. Voor de aanvullende 10.000 plekken is verdere ondersteuning van de overheid nodig, waaronder meerjarige afspraken en reële tarieven.

Creëer een digitale omgeving waarin gegevens gedeeld en uitgewisseld kunnen worden

Een digitale transformatie is noodzakelijk om de zorg toekomstbestendig te maken. De zorg van nu richt zich niet alleen op ondersteuning bij ziek zijn; het draait om de gezondheid van mensen.

Voor gezonde personen speelt preventie een grote rol. Voor mensen met een zorgvraag betekent het de juiste ondersteuning om via deze route de kwaliteit van leven op het hoogst mogelijke niveau te houden. Zorg dichtbij organiseren, mensen eigen regie geven en technologie die het werk makkelijker maakt voor zorgmedewerkers, dat vereist een goede digitale infrastructuur. Dit vraagt om duidelijke sturing en standaardisering. Een taak voor de Rijksoverheid. ActiZ pleit daarom voor een versnelling van de totstandkoming van een digitale omgeving die netwerkzorg faciliteert.

Geef ruim baan aan werken in de zorg voor ouderen

De groeiende personeelsschaarste is onder meer een gevolg van stijgende vraag naar zorg door de vergrijzing en van het toenemend aantal zorgmedewerkers dat de komende jaren met pensioen gaat. De centrale vraag voor de komende jaren is dan ook: Hoe krijgen we het werk verricht?

Als we in 2040 dezelfde zorg willen geven aan onze ouderen als nu, dan moet 1 op 4 Nederlanders werken in de zorg, nu is dat 1 op de 7. Een gezonde arbeidsmarkt vereist goed werkgeverschap en betrokken medewerkers die duurzaam inzetbaar zijn en blijven. Dit vraagt om het anders organiseren van werk, in een open arbeidsmarkt, waarbij we meer kijken naar ervaring en competentie dan alleen naar diploma’s. Naast voortdurende inzet en randvoorwaarden om goed werkgever te zijn, is het opleidingsklimaat cruciaal. Niet alleen voor beroepsopleidingen, maar vooral ook voor het leren in de praktijk. Waarbij het uiteindelijk gaat om ‘aantoonbaar bekwaam’ en dus ‘ bevoegd’.