Van toetsmoment naar leermoment
Michelle zag het al langer: de traditionele manier van toetsen sloot niet meer aan bij de praktijk. Verplichte e-learnings, gevolgd door strak georganiseerde toetsmomenten in een skillslab, zorgden vooral voor spanning. 'Het moest anders,' vertelt ze. 'We wilden af van het idee dat je moet slagen of zakken. Bekwaamheid aantonen moet geen stress opleveren, maar juist een kans zijn om te leren. Die verandering begon klein, door kritisch te kijken naar wat écht nodig is. Niet langer alle handelingen aftoetsen, maar alleen datgene wat daadwerkelijk voorkomt in het dagelijks werk. En vooral: toetsen in de praktijk zelf, samen met collega’s.'

Inge herkent dat verschil direct. 'Vroeger werd je getoetst met een pop. Je moest alles uit je hoofd leren en er zat veel druk op. Nu voelt het veel relaxter. Je staat gewoon met een collega op de werkvloer en laat zien wat je weet en kunt.'

De kracht van de praktijktoetser
In de nieuwe aanpak speelt de praktijktoetser een sleutelrol. Niet als beoordelaar op afstand, maar als collega die meeloopt, observeert en het gesprek aangaat. Tijdens zo’n leermoment ligt de nadruk niet op lijstjes, maar op inzicht en reflectie. Vragen ontstaan in het moment, afgestemd op de situatie en de medewerker. 'We kijken vooral: werk je logisch en veilig? Begrijp je wat je doet en waarom?' legt Michelle uit. 'Een protocol is een leidraad, maar de praktijk vraagt soms iets anders.' 'Wat niet goed gaat, wordt geen afrekening, maar een leerkans. Je bespreekt het achteraf samen', vult Inge aan. 'Dat maakt het veilig.'

Eigen regie en vertrouwen
Een belangrijk verschil met vroeger is de regie die medewerkers nu zelf hebben. Zij bepalen wanneer en hoe ze hun bekwaamheid aantonen. Die vrijheid verlaagt de drempel en vergroot het eigenaarschap. Volgens Michelle is dat essentieel: 'Leren moet onderdeel zijn van je werk, niet iets extra’s.' Binnen teams groeit daardoor ook het onderlinge leren. Collega’s helpen elkaar, delen ervaringen en zoeken samen naar verbetering. Het idee dat je er alleen voor staat, verdwijnt steeds meer naar de achtergrond.

Samen bouwen aan beleid
De praktijktoetsers komen meerdere keren per jaar samen om ervaringen uit te wisselen en hun aanpak verder te verfijnen. Ze signaleren veranderingen, scherpen de vragen aan en zorgen dat de praktijk en het beleid op elkaar blijven aansluiten. Voor Michelle is hun rol dan ook onmisbaar: 'De praktijktoetser is de vlaggendrager van het beleid en zorgen dat het beleid klopt met hoe we écht werken. Juist omdat zij midden in de praktijk staan, zorgen zij ervoor dat beleid geen papieren werkelijkheid wordt, maar echt aansluit bij wat medewerkers nodig hebben.'

Ruimte voor ontwikkeling – in elke richting
De nieuwe visie op bekwaamheid staat niet op zichzelf. Binnen Vughterstede wordt breder gekeken naar hoe medewerkers zich kunnen ontwikkelen. Met een vernieuwd functiehuis en generieke profielen ontstaat meer ruimte om eigen keuzes te maken. Of iemand zich wil verdiepen, verbreden of juist een stap terug wil doen: het gesprek daarover is mogelijk. Tegelijk verschuift ook de kijk op zorg zelf. 'Welzijn speelt een steeds grotere rol,'  zegt Michelle. 'Iemand zei laatst: een onsje welzijn scheelt een kilo zorg. Vanuit die gedachte zorgen we elke dag voor een warm en fijn leven voor cliënten, samen met naasten, vrijwilligers en lokale partners. Door die verbondenheid krijgt iedere oudere ondersteuning die past bij hun eigen levensstijl en dat is precies waar we naartoe bewegen.'

Welzijnsmedewerkers werken daardoor steeds nauwer samen met zorgcollega’s en krijgen ook ruimte om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen. Andersom worden zorgprofessionals gestimuleerd om breder te kijken dan alleen medische handelingen.

Een organisatie in beweging
De veranderingen maken het ook makkelijker om nieuwe doelgroepen aan te trekken. Mensen zonder zorgdiploma, zij-instromers of professionals uit andere sectoren krijgen een plek die past bij hun talenten en ambities. Dat vraagt om een andere manier van kijken, maar biedt ook kansen in een tijd van personeelstekorten. 'We moeten het samen doen,' benadrukt Michelle. 'En blijven zoeken naar manieren om mensen te betrekken bij de zorg en andere manieren van ondersteuning.'

Tot slot
Voor organisaties die nog aan het begin staan van deze ontwikkeling, heeft Michelle een duidelijke boodschap: 'Begin gewoon. En gebruik wat er al is. De handreiking ‘Bekwaam is Inzetbaar’ van ActiZ geeft een mooi stappenplan. Maar het belangrijkste is dat je het vertaalt naar je eigen praktijk. Want uiteindelijk draait het niet om systemen of modellen, maar om mensen en collega’s die van elkaar leren.'