Zo’n twee miljoen Nederlanders combineren hun baan met mantelzorg. Voor veel mensen is zorgen voor een ouder, partner, kind of andere naaste vanzelfsprekend en waardevol. Maar het kan ook zwaar zijn, zeker als de zorg intensiever wordt. “Een samenleving waarin mensen er voor elkaar zijn, is heel waardevol. Maar dat gaat niet vanzelf. Als van mensen wordt verwacht dat zij vaker voor een naaste zorgen, moeten zij dat ook kunnen volhouden”, aldus Westerlaken.

Niet wachten tot het te veel wordt
De SER doet verschillende voorstellen om werk en mantelzorg beter te kunnen combineren. Zo pleit de raad voor acht weken betaald mantelzorgverlof, voldoende mogelijkheden voor vervangende zorg en meer ruimte voor maatwerk en flexibiliteit op de werkvloer. Ook moet het voor mantelzorgers eenvoudiger worden om ondersteuning te vinden en te regelen. Tegelijkertijd kijkt het advies breder: naar het versterken van gemeenschappen, passende woonvormen en technologie die kunnen helpen om de druk op mantelzorgers te beperken.

Volgens Westerlaken moet ondersteuning niet pas in beeld komen als iemand dreigt uit te vallen. “Mantelzorg hoort bij het leven en voor veel mensen is het waardevol om voor iemand van wie je houdt te kunnen zorgen. Maar liefde voor een ander maakt je niet onvermoeibaar. Er moet eerder oog zijn voor wat iemand nodig heeft om het zorgen vol te houden.”

Werk en mantelzorg horen bij hetzelfde leven
De combinatie van werk en mantelzorg is niet alleen een verantwoordelijkheid van mensen zelf. “Je bent niet op maandag werknemer en op dinsdag mantelzorger. Het hoort bij hetzelfde leven. Werkgevers kunnen meedenken en ruimte bieden, maar ook de overheid, zorgorganisaties en de gemeenten hebben een rol.”

Tegelijkertijd betekent meer naar elkaar omkijken niet dat professionele zorg verdwijnt. Westerlaken: “Naasten kunnen veel voor elkaar betekenen, maar er blijven situaties waarin professionele zorg nodig is. Mantelzorgers moeten erop kunnen vertrouwen dat die zorg beschikbaar is als de zorgvraag daarom vraagt. Het gaat erom dat mensen samen zorgen, ieder vanuit wat hij of zij kan betekenen.”

Zorgen dat mensen het kunnen volhouden
Voor Westerlaken is het advies vooral een oproep om nu stappen te zetten. “De komende jaren zullen mensen vaker iets voor een naaste betekenen. Dat is een positieve ontwikkeling. Maar dan moet er wel voldoende ruimte en ondersteuning zijn om dat vol te houden.”