Op 18 maart mogen we stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. En juist bij de gemeenteraden ligt de sleutel voor honderdduizenden ouderen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven, in hun eigen huis en vertrouwde omgeving. Zorgorganisaties zien dagelijks hoe belangrijk die omgeving is. Een wijkverpleegkundige die iemand kent, een buur die even binnenloopt, een woning waar voorzieningen dichtbij zijn: het zijn precies die factoren die bepalen of iemand prettig en veilig thuis kan blijven wonen.

Tegelijk staat die zorg dichtbij onder druk. De vraag naar zorg groeit door de vergrijzing, terwijl het aantal zorgprofessionals beperkt is. Bovendien zijn er in veel gemeenten te weinig geschikte woningen voor ouderen. En nog te vaak lopen zorg, wonen en welzijn langs elkaar heen in beleid en financiering. Zorgprofessionals willen samenwerken, maar botsen op verschillende regels en loketten.

Juist daarom hebben gemeenten een sleutelrol. Zij gaan over ondersteuning via de Wmo, over welzijn en over een belangrijk deel van de woningbouw. Daarmee bepalen lokale bestuurders in hoge mate hoe mensen oud worden in hun eigen buurt. Jouw stem in het stemhokje bepaalt dat dus ook.

Stevige basis in drie stappen

Wat kunnen gemeenten concreet doen? Allereerst: investeren in sterke wijken. Goede zorg begint met een stevige sociale basis. Buurtnetwerken, vrijwilligersinitiatieven en plekken waar mensen elkaar ontmoeten maken het verschil. Wanneer mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken, wordt sneller gesignaleerd wanneer iemand hulp nodig heeft. Dat kan voorkomen dat problemen escaleren en dat zwaardere zorg nodig wordt.

Daarnaast is passende huisvesting cruciaal. Veel ouderen wonen in huizen die niet meer goed aansluiten bij hun behoeften: trappen, grote tuinen of een gebrek aan voorzieningen in de buurt maken het dagelijks leven lastiger. Gemeenten kunnen bij nieuwbouw en herontwikkeling nadrukkelijk ruimte maken voor geclusterde woonvormen waar ouderen zelfstandig wonen, maar ook ruimte is voor ontmoeting en zorg dichtbij. Ik bezoek vaak zulke plekken en die woonvormen helpen mensen echt langer zelfstandig te blijven en verminderen daardoor tegelijkertijd de druk op de zorg.

Een derde stap is het versterken van samenwerking in de wijk. In veel gemeenten werken wijkverpleging, welzijnswerk en huisartsen al nauw samen. Maar die samenwerking vraagt stabiliteit en vertrouwen. Gemeenten kunnen dat ondersteunen door minder nadruk te leggen op kortlopende contracten en aanbestedingen die vooral op prijs zijn gericht, en meer op langdurig partnerschap.

Maak het verschil

Deze richting sluit aan bij de beweging die landelijk is ingezet met het Integraal Zorgakkoord en de Visie eerstelijnszorg. Daarin staat dat zorg meer in de wijk en dichter bij mensen georganiseerd moet worden. Maar zulke ambities worden alleen werkelijkheid als ze lokaal vorm krijgen. In buurten, dorpen en steden waar gemeenten, zorgorganisaties en bewoners samen optrekken. Waar niet alleen naar zorg wordt gekeken, maar naar het geheel van wonen, welzijn en ondersteuning.

De vraag is uiteindelijk eenvoudig: in wat voor samenleving willen we oud worden? Als we willen dat mensen zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen en ondersteuning dichtbij krijgen wanneer dat nodig is, dan begint goede ouderenzorg niet in een instelling. Die begint in de wijk. En daar maken gemeenten het verschil. Help ze mee door je stem uit te brengen.