Vroegsignalering van coeliakie: onderzoek met grote betekenis voor de JGZ
Hoe eerder coeliakie wordt ontdekt, hoe sneller kinderen de juiste behandeling kunnen krijgen en hoe meer gezondheidsproblemen kunnen worden voorkomen. Jeugdarts Lucy Smit zet zich daar al jaren voor in. Met het onderzoek Glutenscreen laat zij zien welke belangrijke rol de jeugdgezondheidszorg (JGZ) kan spelen bij de vroegsignalering van coeliakie.
Van idee naar praktijk
Coeliakie is een auto-immuunziekte die vaak pas na langere tijd wordt herkend. Juist omdat de JGZ vrijwel alle jonge kinderen ziet, ligt er een belangrijke kans om signalen eerder op te pikken. Vanuit die gedachte werd Glutenscreen ontwikkeld: een onderzoek naar de vroegtijdige opsporing van coeliakie bij kinderen van één tot vier jaar, met behulp van een vragenlijst en een eenvoudige vingerprik. Lucy was vanaf het begin nauw betrokken bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het onderzoek. Inmiddels wordt de werkwijze binnen JGZ Kennemerland toegepast en groeit de aandacht voor de mogelijkheden van vroegsignalering binnen de JGZ.
De kracht van de JGZ
Dat de aanpak aanspreekt, blijkt ook uit de ervaringen van collega's. Arts in opleiding tot jeugdarts Paula Wolvers vertelde onlangs hoe eenvoudig de combinatie van een vragenlijst en een vingerprik in de praktijk kan worden ingezet. De enthousiaste reactie van een collega – "Hoe cool dat de JGZ dit kan doen!" – laat zien hoeveel potentie professionals zien in deze vorm van preventie.
Waardering voor jarenlange inzet
Voor haar bijdrage aan de jeugdgezondheidszorg en haar inzet voor Glutenscreen ontving Lucy de Flora van Laarprijs 2025 van AJN Jeugdartsen Nederland. De prijs is een mooie erkenning voor haar jarenlange inzet om wetenschappelijk onderzoek en de dagelijkse praktijk met elkaar te verbinden.
Samen verder
Glutenscreen laat zien hoe onderzoek kan bijdragen aan betere preventie en vroegsignalering. De volgende stap is om de opgedane kennis verder te vertalen naar de praktijk, zodat nog meer kinderen op tijd de juiste zorg krijgen.’
Binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is de vroege opsporing van coeliakie expliciet vermeld. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om de opgedane kennis verder te vertalen naar de praktijk. Een mooie volgende stap om er voor alle kinderen in Nederland op tijd bij te zijn, zodat zij tijdig de juiste zorg kunnen krijgen.
ActiZ Jeugd
"ActiZ Jeugd verheugt zich erop om samen met haar leden en partners verder aan de slag te gaan met de vroegsignalering van coeliakie binnen de jeugdgezondheidszorg. Door kennis te delen en de implementatie te ondersteunen, kunnen we bijdragen aan tijdige herkenning en passende zorg voor kinderen en hun gezinnen."
