Binnen een netwerk moet informatie kunnen meebewegen
Artikel uit nieuwste editie van e-magazine van ActiZ: over het belang van gestandaardiseerde digitale oplossingen voor netwerkzorg
Binnen een netwerk moet informatie kunnen meebewegen keyvisual
In de zorg voor ouderen en chronisch zieken is de urgentie van netwerkzorg al lange tijd voelbaar. Verschillende partijen werken daarom al langer non-concurrentieel samen om dit mogelijk te maken. Inmiddels is hierin ook een landelijke beweging zichtbaar. Volgens Sergej van Middendorp, bestuurder van Nuts, vraagt dat om een andere manier van samenwerken. “We moeten stoppen met steeds opnieuw het wiel uitvinden en gezamenlijk bouwen aan gestandaardiseerde digitale oplossingen.”
Waarom is gegevensdeling in de zorg voor ouderen zo urgent geworden?
“Een wijkverpleegkundige die tijdens een nachtdienst wordt opgeroepen, of een waarnemend zorgverlener die snel inzicht nodig heeft in actuele medicatiegegevens: in de praktijk van de zorg voor ouderen zijn dit dagelijkse situaties. Toch is de benodigde informatie niet altijd direct beschikbaar. Niet omdat die gegevens ontbreken, maar omdat ze vaak zijn opgeslagen bij verschillende zorgorganisaties. De zorg rond ouderen vindt allang niet meer plaats binnen de muren van één organisatie. Een cliënt heeft te maken met thuiszorg, huisarts, apotheek, specialisten en mantelzorgers. Die vormen samen een netwerk. Dan moet de informatie ook kunnen meebewegen binnen dat netwerk.”
Vanuit welke gedachte is Nuts opgericht?
“Nuts werd in 2018 opgericht om softwareapplicaties in de zorg op een veilige manier met elkaar te laten communiceren. Open standaarden, open source software en open samenwerking vormen daarbij het uitgangspunt. Bijzonder is dat de infrastructuur gezamenlijk wordt ontwikkeld door softwareleveranciers, ontwikkelaars en zorgpartijen. Wij geloven dat samenwerking op dit niveau niet concurrerend moet zijn. De basis waarop zorgorganisaties met elkaar gegevens delen, moet voor iedereen beschikbaar zijn. Alleen dan kun je echt versnellen. Deze aanpak maakt het mogelijk om oplossingen te ontwikkelen die niet afhankelijk zijn van één leverancier of één centrale partij.”
Welke praktijkvragen staan centraal bij betere gegevensuitwisseling?
“De behoefte aan het beter delen van informatie is al jaren voelbaar. Zorgprofessionals lopen dagelijks tegen dezelfde vragen aan: hoe krijg je tijdens een overdracht de juiste informatie beschikbaar? Hoe zorg je dat een waarnemer in de avond-, nacht- en weekendzorg toegang heeft tot actuele cliëntgegevens? En dat de huisarts het thuiszorgdossier even in kan zien? Vanuit die praktijkvragen ontstond de samenwerking tussen ActiZ en Nuts. Begin 2024 spraken we af om binnen twee jaar minimaal vier toepassingen voor netwerkzorg te ontwikkelen, waaronder eOverdracht, huisartseninzage, avond-, nacht- en weekendzorg (ANW-zorg) en netwerkcommunicatie. Het bijzondere daarbij is dat zorgorganisaties en softwareleveranciers samen optrekken. Ontwikkelaars en architecten uit de Nuts-community werken rechtstreeks samen met zorgprofessionals om oplossingen te ontwikkelen die aansluiten op de dagelijkse praktijk.”
Jullie werken met herbruikbare bouwstenen, wat houdt dat in?
“Bij die bouwstenen kun je denken aan voorzieningen voor bijvoorbeeld identificatie, autorisatie en adressering. Deze kunnen vervolgens worden gebruikt voor allerlei verschillende toepassingen. Je kunt het zien als LEGO: als je eenmaal goede bouwstenen hebt, hoef je niet voor iedere nieuwe toepassing opnieuw te beginnen. Dat maakt ontwikkelen sneller, goedkoper en flexibeler.”
Wat betekent dat bouwblokkenperspectief voor zorgorganisaties?
“Het helpt organisaties om sneller nieuwe toepassingen te gebruiken zonder telkens omvangrijke implementatietrajecten te doorlopen. Veel innovaties ontstaan in de regio. Zorgorganisaties kennen elkaar daar vaak goed en kunnen nieuwe werkwijzen relatief snel uitproberen. Dat geldt ook voor toepassingen die gebruikmaken van Nuts. Een succesvolle regionale pilot kan vervolgens relatief eenvoudig worden gedeeld met andere regio’s, omdat dezelfde bouwstenen opnieuw kunnen worden gebruikt.”
Hoe verhoudt Nuts zich tot bredere ontwikkelingen in de zorg?
“De afgelopen jaren is in de zorg een brede beweging ontstaan om gegevensuitwisseling eenvoudiger, veiliger en meer gestandaardiseerd te maken. Het ministerie van VWS zet hierop in via onder meer het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz). In die digitale samenwerking speelt Nuts een belangrijke rol.”
Kun je toelichten wat die rol precies is?
“Wij leveren niet de medische gegevens en ook niet de zorgapplicaties. Onze rol zit in de laag daaronder. We zorgen dat systemen weten wie informatie opvraagt, namens welke organisatie iemand werkt en onder welke voorwaarden gegevens gedeeld mogen worden. Daardoor kunnen toepassingen van verschillende leveranciers veilig met elkaar samenwerken.”
Welke boodschap heb je aan bestuurders in de zorg?
“Veel organisaties denken dat hun situatie zo uniek is dat ze zelf iets nieuws moeten ontwikkelen. Maar er ligt inmiddels veel op de plank. Kijk eerst eens wat er al beschikbaar is en hoe je daaraan mee kunt doen. Door samen te bouwen aan een gedeelde digitale basis kunnen we administratieve lasten verlagen, het digitale werkplezier vergroten en sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Daarmee gaat het uiteindelijk om meer dan technologie alleen. Het gaat om het creëren van de randvoorwaarden voor goede samenwerking in een steeds complexer zorglandschap.”
