Prinsjesdag 2026: Geef de beweging in de ouderenzorg de ruimte om door te zetten
Prinsjesdag 2026: Geef de beweging in de ouderenzorg de ruimte om door te zetten keyvisual
Rijksoverheid
Met de vandaag gepresenteerde Prinsjesdagstukken zet het kabinet de koers uit voor het komende jaar. De oproep in de Troonrede om meer te focussen op preventie en gezondheid in plaats van zorg en dat niet iedere zorgvraag een medisch antwoord behoeft, sluit aan bij de beweging die ActiZ voorstaat.
ActiZ-voorzitter Anneke Westerlaken: “De grootste uitdaging bij de zorg voor ouderen is uiteindelijk niet het geld, maar de krapte op de arbeidsmarkt. Met steeds minder zorgprofessionals moeten we goede zorg beschikbaar houden voor een groeiende groep ouderen en chronisch zieken. Dat lukt alleen als we anders durven kijken naar zorg, ouder worden en de rol van de samenleving. De begroting moet die beweging ondersteunen en versnellen, niet afremmen.”
Politieke keuzes bepalen hoe Nederland ouder wordt
De vraag is niet óf de zorg voor ouderen verandert, die verandering is al vergevorderd. Het is zaak dat de politiek het tempo bijhoudt. Dat betekent knopen doorhakken, zorgprofessionals ruimte geven in plaats van nieuwe kaders op te leggen en gemaakte afspraken zo snel mogelijk uitvoeren. Immers, zoals de Koning stelde in de Troonrede: de toekomst wacht niet op achterblijvers.
Nederland kent steeds meer ouderen en velen hebben zorg of ondersteuning nodig, terwijl de manier waarop zij die zorg willen ontvangen verandert. Tegelijkertijd groeit het aantal zorgprofessionals niet mee. Recent RIVM-onderzoek bevestigt deze ontwikkeling: ouderen wonen langer zelfstandig en de zorg verschuift steeds meer naar huis, in lijn met het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg.
Bouw verder op wat in gang is gezet
Met het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord zijn belangrijke afspraken gemaakt over de toekomst van zorg en ondersteuning. De beweging naar preventie, meer (digitale) zorg dicht bij huis en meer samenwerking tussen zorg en samenleving is daarmee ingezet.
De zorgakkoorden zijn dan ook geen eindpunt, maar een basis om verder te bouwen. Zorgorganisaties hebben behoefte aan continuïteit en ruimte om de gemaakte afspraken daadwerkelijk uit te voeren. Nieuwe politieke maatregelen moeten daarom bijdragen aan deze verandering en niet opnieuw onzekerheid of extra regels creëren. “De sector is al volop in beweging. Dan helpt het niet als we iedere paar jaar opnieuw van richting veranderen”, aldus Westerlaken. “Geef zorgorganisaties en professionals de ruimte om verder te bouwen aan wat werkt.”
Houd zorg toegankelijk
Dat betekent ook dat maatregelen die de toegang tot zorg beperken zorgvuldig moeten worden bekeken. Wijkverpleging is dan ook essentieel in een toekomstbestendige zorg, maar deze staat onder druk en heeft behoefte aan investering in plaats van een eigen bijdrage. Daarnaast zijn wij kritisch over het schrappen van de hulp bij het huishouden uit de Wmo. Juist deze zorgprofessionals komen achter de voordeur, signaleren problemen vroeg en helpen voorkomen dat mensen later zwaardere zorg nodig hebben. Een financiële drempel kan ertoe leiden dat mensen noodzakelijke zorg uitstellen.