delen

Laurent de Vries

Laurent de Vries

Aandacht is het beste recept voor ouderen

Als mensen naar verpleeghuizen verhuizen dan komen er tassen vol met medicatie mee. Psychofarmica, slaapmiddelen noem maar op. ‘Mijn moeder slaapt anders onrustig, gaat dwalen of wordt agressief zonder die pillen,’ wordt als reden gegeven. Maar is er ooit al eens goed gekeken wat het gedrag is zonder die medicatie? En mocht het gedrag dan weer naar boven komen? Is er niet iets anders wat we kunnen doen, zonder gelijk een greep te doen in dat medicijnkastje?

Welzijn en welbevinden

Ik ben van mening dat wij met zijn allen, de zorgverlener, de apotheker, de arts en de familie, niet steeds de bril van de behandelaar op moeten zetten. Als je kijkt naar een zorginstelling waar veel mensen wonen met dementie moeten we helaas constateren dat deze mensen hier de laatste fase van hun leven doorbrengen. Heel hard gezegd: mensen gaan hier dood. De ziekte is niet te genezen. Daarom moet in deze laatste levensfase het welzijn en het welbevinden van de bewoner bovenaan staan en niet het genezingsproces. Aandacht is het beste recept voor ouderen. Daar geloof ik heilig in.

 

Twee voorbeelden

Ik zal dit uitleggen aan de hand van twee voorbeelden. Onlangs kwam er een vrouw bij ons wonen die ’s ochtends onrustig was bij het opstaan. Ze was agressief. Toen zijn we in gesprek gegaan met haar familie. Wat is er nu zo anders voor haar? Kan het zijn dat er iets mist in haar dagritme, haar structuur? Heel belangrijk voor een oudere met dementie. Wat bleek, mevrouw was al 85 jaar gewend om links uit haar bed te stappen en hier moest ze dat opeens rechts doen. Door het bed te verplaatsen was de onrust weg. Onrustmedicatie hebben we dus kunnen voorkomen door een stukje aandacht te geven. Aandacht voor het verhaal van de familie en belangrijk: aandacht voor de bewoner. Nog een voorbeeld: een mevrouw die hier woont wilde opeens ’s avonds met haar kleren in bed stappen. Ze was niet om te praten. Het bleek dat mevrouw vroeger verloskundige is geweest en gewend was om ’s avonds, als ze dienst had, met kleren en al in bed te stappen zodat ze snel weg kon als er zich een geboorte aandiende. Nu slaapt ze met kleren aan in bed. Hierdoor werd ze rustig en heeft ze dus geen medicatie nodig.

Bewoner is de meetlat

Een misverstand is dat het toedienen van medicatie altijd meer kwaliteit van leven oplevert. Veel medicijnen zijn niet eens getest op mensen boven de 75 jaar! Dit blijkt uit een promotieonderzoek van arts/klinisch farmacoloog Erna Beers van UMC Utrecht. Daarnaast is het zo, vertelde ooit een hoogleraar mij, dat het geluk van een bewoner er niet minder van wordt als hij bijvoorbeeld steeds loopt te roepen in de gang of loopt te zoeken naar een niet bestaand hondje. Laat dat maar gebeuren. We kunnen onrustmedicatie geven, maar dat leidt tot sufheid en weinig beweging. En we weten juist hoe goed bewegen is voor ouderen. En hoe meer beweging, hoe beter de bewoners slapen. We vangen hiermee twee vliegen in één klap. Geen onrust- en slaapmedicatie meer. De bewoner zelf moet altijd de meetlat zijn. Niet de medewerker of de andere bewoner die last heeft van het ‘roepgedrag’ van een bewoner.

Afbouw medicatie moeilijk maar belangrijk

De afbouw van medicatie is een moeilijke kwestie, maar moet hoog op de agenda staan van zorgaanbieders. Zij moeten verder kijken dan de gebaande paden. Dat proberen wij bij Viattence ook te doen. Bij donkere dagen, zoals in deze periode van het jaar, werken daglichtlampen enorm goed. Bewoners dutten niet in, omdat ze denken dat het nacht is. Ook hiermee kun je slaapmedicatie voorkomen. We werken tevens met een programma dat het medicijngebruik bijhoudt. Blijft op een locatie het medicijngebruik hoog, dan kijken we hoe het zit met de afbouw. Zo houden we elkaar steeds een spiegel voor. Maar met één gezamenlijk doel: het welbevinden van de bewoner.

Laurent de Vries

Bestuurder Viattence