Marco van Duuren

grz-blog

Marco van Duuren, programmaleider behandeling bij Aafje, Rotterdam

“In onze zorghotels kun je revalideren op sterrenniveau” 

Marco van Duuren is programmaleider behandeling bij de geriatrische revalidatiezorg (GRZ) van Aafje in Rotterdam. Deze organisatie heeft een groot deel van de geriatrische revalidatiezorg ondergebracht in twee zorghotels. Hier wordt ingezet op efficiency, doorstroom en doelmatigheid en hebben revalidanten een hoge mate van eigen regie.

“Ik zeg altijd: iedereen past bij Aafje, wij gaan op zoek naar een passende plek. Wij bieden in Rotterdam en omgeving alle vormen van ouderenzorg, waaronder dus ook geriatrische revalidatiezorg. Zo kunnen mensen die extra kwetsbaar zijn en toch revalidatie nodig hebben, mensen met dementie bijvoorbeeld, terecht op speciale afdelingen in onze huizen Schiehoven en Smeetsland. Hier hebben we in totaal 54 bedden. Daarnaast heeft Aafje gekozen voor geriatrische revalidatie in twee zorghotels. De term ‘zorghotel’ is misschien wat misleidend, want het is zeker niet de bedoeling dat je hier gaat uitrusten. Integendeel, alles staat hier in het teken van revalideren en de mensen die er verblijven hebben een hoge mate van eigen regie. Het hotelconcept zorgt wel voor een healing environment en dat draagt bij aan een spoedig en comfortabel herstel. Iedereen heeft een eigen kamer en mensen kunnen samenkomen in het restaurant en sportcafé.” 

“Soms is een revalidatietraject in het zorghotel de enige optie”

“De twee zorghotels zijn allebei verbonden met een ziekenhuis: het Maasstadziekenhuis (zorghotel Maasstad, 120 bedden) en het Franciscusziekenhuis (zorghotel Franciscus, 66 bedden) in Rotterdam. Het is ons antwoord op de problemen waar ziekenhuizen steeds vaker mee geconfronteerd worden: patiënten die nog niet naar huis kunnen, omdat ze pas na revalidatie thuis kunnen functioneren. 

We zien de doelgroep van de zorghotels de laatste jaren wel iets veranderen, Naast de oorspronkelijke doelgroep zien wij nu ook mensen instromen die jonger zijn dan 65 jaar. De geriatrische revalidatiezorg is met name bedoeld voor mensen ouder dan 65 jaar, maar soms is een revalidatietraject in het zorghotel voor mensen de enige optie. Bijvoorbeeld als er een sociaal kwetsbaar systeem is; dan is er onvoldoende ondersteuning en draagkracht om thuis te kunnen revalideren.” 

Theory of Constraints

“In de zorghotels hanteren wij de methodiek Theory of Constraints (TOC). Dat is een methodiek die in de kortdurende zorg heel effectief is en daarmee zeer geschikt voor de geriatrische revalidatie. Het is een methodiek uit de industrie die toepasbaar is gemaakt voor de zorg. Uitgangspunt is dat er altijd één meest ontslagbepalende factor is. Als iemand binnenkomt, maken wij meteen inzichtelijk wat iemand nodig heeft om weer naar huis terug te gaan. Bijvoorbeeld een behandelprogramma met drie weken ergotherapie en acht weken fysiotherapie. De acht weken fysio gelden dan als meest beperkende factor; eerder kan iemand niet naar huis. We starten op alle terreinen de behandeling, maar focussen dan extra op de fysiotherapie. Daarbij blijven we natuurlijk letten op wat iemand aankan. In de praktijk zien we doorgaans dat het revalidatietraject door te focussen op de ontslagbepalende doelen sneller gaat. En iemand dus toch eerder naar huis kan.”

Essentiële rol verpleegkundigen

“In onze zorghotels bieden we pittige programma’s en is een grote mate van zelfstandigheid vereist. Zo moet je ’s nachts alarm kunnen slaan, al dan niet met hulpmiddelen. We hebben geen nachtdienst die standaard alle kamers af gaat, dat vinden we niet wenselijk in ons zorghotel. Verder is het belangrijk dat mensen in staat zijn om zelf hun afspraken te maken, bijvoorbeeld over de zorg, de medicatie en de behandelingen. Wat mensen zelf kunnen, doen ze zelf. Neem ons restaurant, dat heeft een buffet waar je zelf je eten op kunt scheppen. Ben je daar nog niet toe in staat, dan serveren we de maaltijd uit tot iemand in staat is om het weer zelfstandig te doen. Zo blijven revalidanten hier actief en in beweging. 

Het vereist van medewerkers dat ze daar zicht op houden en zo denken. Om dat denken warm te houden, worden ze daar bij herhaling in getraind. Daarnaast hebben we voor onze verpleegkundigen het klinisch redeneren geherintroduceerd. Wij vinden het belangrijk dat dit continu onder de aandacht is. De verpleegkundige heeft een essentiële rol in de behandeling, dat is niet alleen iets van behandelaren. Verder is er een revalidatiescholing ontwikkeld door behandelaren. Deze scholing wordt gegeven aan collega-behandelaren zorg en draagt ook bij aan een steeds verbeterende multidisciplinaire samenwerking en verdieping in elkaars professionaliteit.” 

Geriatrische revalidatiezorg is dynamisch en innovatief

“De terugkeer naar huis kun je ook versnellen door eventuele aanpassingen die thuis nodig zijn, op tijd te regelen. Wij proberen dat te doen tijdens het verblijf in het zorghotel, zodat de terugkeer niet wordt vertraagd door het ontbreken van aanpassingen of de juiste hulpmiddelen. Dat lukt nog niet altijd, maar dankzij onze werkwijze is het gemiddeld verblijf wel met 15 tot 20 procent ingekort. Toch denken wij dat er nog meer mogelijk is. Bijvoorbeeld door in de aanloop naar een geplande operatie al met fysiotherapie te beginnen. De praktijk laat zien dat mensen dan doorgaans sneller revalideren na die operatie.

Het mooie van de geriatrische revalidatiezorg is dat wij mensen niet alleen helpen om weer zelfstandig terug naar huis te keren. We nemen ook onze verantwoordelijkheid in het versterken van het systeem. Zo hebben onze specialisten ouderengeneeskunde regelmatig contact met huisartsen in de regio. Samen bespreken ze de meest kwetsbare mensen in de huisartspraktijk. En waar nodig kunnen huisartsen ook buiten dat overleg onze specialisten raadplegen. Op die manier proberen we een bijdrage te leveren aan het voorkomen van problemen. De geriatrische revalidatiezorg heeft dus veel facetten; het is een hele dynamische en innovatieve wereld en mede daarom werk ik al bijna dertien jaar met veel plezier bij Aafje.”