delen

Myra Vonken

myravonken

Myra Vonken (Cicero Zorggroep)

“We hebben een ongelooflijke slag gemaakt in van elkaar leren”

Myra Vonken is specialist ouderengeneeskunde bij Cicero Zorggroep en volgt de opleiding tot kaderarts geriatrische revalidatiezorg (GRZ). Cicero heeft samen met Adelante (medisch specialistisch revalidatiecentrum) een speciale afdeling voor CVA-patiënten. Hier werken revalidatieartsen en specialisten ouderengeneeskunde integraal samen en dat heeft duidelijk meerwaarde.

“Eigenlijk wilde ik eerst internist worden, maar tijdens deze opleiding ben ik geswitcht naar de ouderengeneeskunde. Ik raakte al gefascineerd door het verpleeghuis toen ik daar snuffelstage liep: je ontmoet er mensen die vaak in een gevorderd stadium van hun ziekte zijn en juist die complexiteit van de zorg sprak mij aan. Sinds 2013 werk ik bij Cicero Zorggroep als specialist ouderengeneeskunde, tegenwoordig volledig in de geriatrische revalidatiezorg. Sneller nog dan in de chronische zorg, bouw je in de geriatrische revalidatiezorg een vertrouwensband op met revalidanten en hun familie. Mensen willen weer naar huis en wij proberen dat mogelijk te maken, al lukt dat niet altijd. Soms kan iemand niet meer naar huis, en heel soms gaat iemand dood. Ook dan vervul je als team een hele belangrijke rol.

Cicero Zorggroep is een grote organisatie met een breed zorgaanbod in oostelijk Zuid-Limburg en omliggende regio: van thuiszorg en intramurale zorg tot geriatrische revalidatiezorg. Wij hebben drie GRZ-afdelingen. In ‘t Brook in Voerendaal (38 bedden) en de Eik in Hoensbroek (27 bedden) bieden we standaard geriatrische revalidatiezorg. Hier kunnen we de revalidatieartsen van Adelante consulteren. Op de CVA Stepped Care Unit (CSCU), onze derde afdeling, werken we echter integraal samen met de revalidatieartsen van Adelante.”

CVA Stepped Care Unit: minder ligdagen

“De CSCU heeft 40 bedden en is net als de Eik gevestigd in het gebouw van Adelante in Hoensbroek. Dat we hier integraal samenwerken met de medisch specialistische revalidatie (MSR), is onder andere een reactie op het probleem waarmee ziekenhuizen geconfronteerd worden. Als CVA-patiënten niet meteen naar huis kunnen en klinische revalidatie nodig blijkt, is het de vraag welke vorm van revalidatie het meest passend is: een MSR-traject onder begeleiding van de revalidatiearts, of de geriatrische revalidatiezorg, waarin specialisten ouderengeneeskunde revalidanten begeleiden?

In het eerste geval gaat het vaak om jongere, voorheen gezonde mensen met hoge participatiedoelen; in het tweede geval om oudere mensen met beperkte belastbaarheid, verminderde leerbaarheid en minder vergaande participatiedoelen. Voor het ziekenhuis is het lastig om kort na een CVA de juiste keus te maken. Zodoende blijven mensen langer in het ziekenhuis, of komen ze terecht in een revalidatietraject dat niet bij hen past. Het gevolg is dat revalidanten regelmatig verplaatst moeten worden. Dankzij de CSCU hoeft het ziekenhuis geen keus meer te maken, want bij ons kunnen patiënten eerder terecht. Mits ze medisch stabiel zijn en kunnen revalideren. Het aantal ligdagen in het ziekenhuis is daardoor gedaald van gemiddeld 21 naar 6 dagen.”

Switchen zonder van bed te hoeven wisselen

“Als mensen worden opgenomen op de CSCU volgt een intake door een team met diverse paramedici, onder leiding van de specialist ouderengeneeskunde. We starten met een observerende behandeling en evalueren na een week met betrokken behandelaars, verzorgenden en verplegenden hoe het gaat. De revalidatiearts en specialist ouderengeneeskunde bepalen vervolgens samen wat de revalidant nodig heeft, met diens belastbaarheid, leerbaarheid en participatiedoelen als uitgangspunt. Pas dan wordt gekozen: geriatrische of medisch specialistische revalidatie. En als dat niet binnen een week lukt, gaan we nog enkele weken door met de observerende behandeling.

Voor de CVA-revalidanten biedt de CSCU veel voordelen. Ze liggen korter in het ziekenhuis en komen eerder in het juiste revalidatietraject terecht. Mocht bijvoorbeeld na zes weken geriatrische revalidatie blijken dat iemand toch meer aankan, dan kan die bovendien switchen naar de medisch specialistische revalidatie zonder van bed te hoeven wisselen! Het team volgt de patiënt. De revalidant blijft dezelfde mensen zien en beide specialismen werken met hetzelfde dossier en medicatiesysteem.”

Concurrentiegedachte weggevallen door samenwerking

“Door de samenwerking is de concurrentiegedachte hier weggevallen en hebben we een ongelooflijke slag gemaakt in van elkaar leren. Zo hebben revalidatieartsen een enorme knowhow op het gebied van bijvoorbeeld ortheses (lichaamsdeelondersteunende hulpmiddelen) en prognostiek. Andersom leren zij van onze kennis op het gebied van valpreventie en het revalideren in combinatie met meerdere ziektes en verschillende medicijnen. Het mooie is dat die kruisbestuiving op alle vlakken plaatsvindt, ook bij bijvoorbeeld ergotherapie en fysiotherapie.  

De samenwerking is gestart in 2012, eerst voor patiënten uit Heerlen, nu voor mensen uit heel Limburg en het grensgebied. Het aantal patiënten van de CSCU is zodoende toegenomen van 100 per jaar toen naar ruim 300 per jaar nu. We zijn allemaal enthousiast. Het is boeiend en de lijntjes zijn zo kort, dat ik revalidatieartsen ook over andere doelgroepen kan benaderen. Dat draagt weer bij aan ons streven om de geriatrische revalidatiezorg continu te verbeteren. En dat is nodig, want we wonen in een regio met een sterke vergrijzing. Onze doelgroep wordt steeds complexer. Mensen blijven langer thuis en dan ontstaat vaak een broos evenwicht. Mantelzorgers raken overbelast en er hoeft maar iets te gebeuren, of het lukt niet meer. Terug naar huis na revalidatie is niet altijd de beste oplossing en dat maakt ons vak uitdagend. Dat ik als specialist ouderengeneeskunde de regie mag voeren, vind ik heel mooi. Wat echt een boost geeft, zijn de succesverhalen. Het gros van de mensen kan weer naar huis en daar doen we het voor!”