Anne-Marie Donselaar

annemariedonselaar

Anne-Marie Donselaar werkt als specialist ouderengeneeskunde en kaderarts geriatrische revalidatiezorg bij Rivas Zorggroep. Bij Rivas is de geriatrische revalidatie al lange tijd een specialisme, met negentig bedden verdeeld over vier locaties. Anne-Marie blogt over de opleiding geriatrische revalidatiezorg, de complexiteit van het vak en het toenemende belang van de geriatrische revalidatiezorg in de gehele zorgketen.

“In de ouderenzorg heb je vaak een kortdurend maar intensief contact met mensen. Een contact gericht op de kwaliteit van leven, in de laatste fase van iemands leven. Ik vind het mooi om in die fase iets te kunnen betekenen voor mensen. Tijdens mijn studie geneeskunde en specialisatie tot huisarts werkte ik al diverse keren in verpleeghuizen. Dat sprak mij zo aan, dat ik besloot om te switchen naar de specialisatie ouderengeneeskunde.”

Verdieping, samenwerking en overdracht

“In die functie heb ik sinds 1998 op diverse plaatsen in de geriatrische revalidatiezorg gewerkt. Tussentijds heb ik de opleiding tot kaderarts in de geriatrische revalidatiezorg gevolgd en nu doceer ik daar zelf. Het is een ontzettend leuke opleiding waarin je dieper ingaat op aandoeningen. Je leert om steeds de vraag te stellen wat nodig is binnen de geriatrische revalidatiezorg. Daarnaast richt de opleiding zich op projectmanagement. Dan draait het vooral om de vraag hoe je in een multidisciplinair team goed samenwerkt en als kaderarts een team daarin goed begeleidt. Verder is in het onderwijs veel aandacht voor de rol van de geriatrische revalidatiezorg in de keten: hoe is de overdracht van zowel het ziekenhuis naar de geriatrische revalidatiezorg, als van de geriatrische revalidatiezorg naar de huisarts? Vanzelfsprekend is die overdracht voor de revalidant heel belangrijk.” 

‘Zo goed mogelijk betekent dat het écht veilig moet zijn’

“Sinds maart ben ik bij Rivas Zorggroep de tweede specialist ouderengeneeskunde die tevens kaderarts geriatrische revalidatiezorg is. Het is een grote organisatie die in delen van Gelderland, Noord-Brabant, Utrecht en Zuid-Holland vele vormen van zorg aanbiedt, van ziekenhuiszorg tot thuiszorg. De geriatrische revalidatiezorg is hier al lange tijd een specialisme, met negentig bedden verdeeld over vier locaties.

Als specialist ouderengeneeskunde en kaderarts maak ik deel uit van een multidisciplinair team met verpleegkundigen en paramedici. Ik doe samen met de verpleging en de ergotherapeut de intake van de nieuwe revalidant. Hierna stellen we samen met de revalidant de doelen van de revalidatie vast. We gaan na hoe gemotiveerd iemand is, of iemand de revalidatie aan kan en hoe iemand zich voorheen thuis wist te redden. Doel van de revalidatie is dat iemand thuis zo goed en zelfstandig mogelijk kan functioneren. Zo goed mogelijk betekent dat het echt veilig moet zijn. Iemand die naar huis gaat, moet zich veilig kunnen bewegen in huis. Soms moet je vaststellen dat terugkeer naar huis niet gaat lukken. In dat geval gaan we op zoek naar alternatieven. Dat kan opname in een zorgappartement zijn, maar wellicht zijn er nog andere opties.

Tijdens het revalidatietraject bewaak ik de voortgang van de revalidatie en stuur waar nodig bij. Ook ben ik de behandelend arts: ik onderzoek de revalidant bij de intake en blijf diens lichamelijke conditie volgen.”

Geriatrische revalidatiezorg en doelgroepen worden complexer

“Binnen de geriatrische revalidatiezorg zien we duidelijk hoe de doelgroep de laatste jaren is veranderd. Mensen worden ouder en hebben vaak meerdere ziektes. De zorg en daardoor de revalidatie wordt complexer. Ook zien we nieuwe doelgroepen erbij komen, zoals oudere oncologiepatiënten. Dat vergt weer een andere, specifieke benadering.

Mede vanwege deze ontwikkelingen heeft Rivas Zorggroep besloten om twee locaties samen te voegen en per locatie meer specialistische zorg te gaan bieden. Waar we ons bij een CVA (Cerebro Vasculair Accident, ofwel beroerte in de volksmond - red.) richten op de kwetsbaarheid van de revalidant en het risico op een longontsteking, is er bij herstel van een gebroken heup meer risico om te vallen. Dat maakt revalidatie na een CVA anders dan na bijvoorbeeld een gebroken heup. 

Verder zijn we binnen Rivas bezig om de werkwijzen op de verschillende locaties op één lijn te brengen, met een goed therapeutisch klimaat als uitgangspunt. Dat houdt in dat het team van zorgprofessionals de revalidant constant stimuleert om dingen weer zelf te doen. Dus revalidatie niet alleen tijdens bijvoorbeeld de uren fysiotherapie of ergotherapie, maar de hele dag. De paramedicus is dan degene die aangeeft wat nodig is en verpleegkundigen op de afdelingen hierin zo goed mogelijk coacht. Zo revalideert de revalidant de hele dag, eventueel met hulp van familie.” 

Awareness bevorderen

“Mijn eigen rol vind ik daarin leuk en uitdagend. Verder vind ik het belangrijk om aandacht te vragen voor de rol van de geriatrische revalidatiezorg in de keten. De overgang van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet in 2013 heeft dit specialisme al een enorme boost gegeven: het onderwerp staat nu landelijk op de agenda. Maar daarmee zijn we er nog niet. Zo is het belangrijk om in onze contacten met medisch specialisten de awareness te bevorderen. Soms denk ik wel eens: had ons maar eerder tijdens de opname in het ziekenhuis betrokken, dan was er misschien een andere keus in het na-traject gemaakt. Ik denk dat het goed is te denken in alternatieven en de geriatrische revalidatiezorg kan daar een belangrijke rol in spelen.”

Bekijk ook de vlog van Annemarie waarin ze vertelt waarom volgens haar de geriatrische revalidatiezorg zo belangrijk is: