03 september 2015Financiering

Rapporten Rebel nieuwe bekostiging Wlz

Op verzoek van de NZa heeft Rebel Group het afgelopen half jaar onderzoek gedaan naar mogelijkheden en wenselijkheden van nieuwe vormen van bekostiging binnen de Wlz. Het verdient aanbeveling om met name kennis te nemen van de aanbiedingsbrief en de visie van Rebel Group.

 

Aanleiding
Per 1 januari 2015 is de Wet langdurige zorg (Wlz) in werking getreden. Met de invoering van deze wet wordt ook de bekostiging in de langdurige zorg onder de loep genomen. De staatssecretaris van het Ministerie van VWS heeft aangegeven naar meer persoonsvolgende elementen in de bekostiging te willen. Voordat gestart wordt met het ontwerp van een nieuw bekostigingsmodel in de Wlz wil de NZa inventariseren hoe het veld de bekostiging via de huidige zorgzwaartepakketten ervaart. Dit ook in het licht van de huidige hervormingen (extramuralisering, overheveling van ZZP’s naar Zvw en Wmo, meer keuzemogelijkheden voor leveringsvorm etc.). De NZa wil dit enerzijds doen door gebruik te maken van de reeds uitgevoerde evaluaties, anderzijds wil zij de ervaringen vanuit het veld (zorgaanbieders, cliëntorganisaties en zorgkantoren) betrekken. Als zodanig heeft de NZa Rebel Group gevraagd een beknopte literatuurstudie uit te voeren, alsmede een zevental dialoogtafels te begeleiden. De NZa gaat mede op basis van deze rapportage een advies formuleren voor de minister/staatssecretaris van VWS over de toekomst van de bekostiging van de Wlz.

 

Hoofdlijnen advies
In de optiek van Rebel Group is de kern van het systeem van zorgzwaartebekostiging binnen de huidige context - afgezien van een beperkte onderhoudsronde - op orde. Dat is de systematiek van zorgzwaartepakketten (bestaande uit een cliëntprofiel en een schets van de daarbij passende zorg en ondersteuning) met daaraan gekoppeld een prijs per pakket die door de NZa als maximum tarief wordt vastgesteld. Het systeem is technisch op orde, helder, transparant en eenvoudig.

 

Een ander deel van het systeem is volgens Rebel Group toe aan een zeer grondige renovatie. En dan doelt men vooral op de landelijke en regionale financiële sturing in de Wlz:

-       Het landelijke en regionale financiële verdeelmodel van contracteerruimtes.

-       De rolopvatting en taak van de zorgkantoren.

-       De wijze waarop inkoop en contractering plaatsvindt.

 

Rebel Group is van mening dat de huidige status quo in de langdurige zorg voldoende waarborgen geeft voor financiële beheersing. Men vindt echter ook dat deze ordening niet prikkelt tot innovatie en geen ruimte laat aan een meer ‘geïndividualiseerde’ benadering van de langdurige zorg, waarin keuzevrijheid en het verbinden van publieke en private middelen meer en meer wenselijk is.

 

De volgende thema’s zijn van belang:

 

  • Zorginkoop moet waarde toevoegen
    Er blijkt een grote twijfel over de waarde die in de huidige zorginkoop wordt toegevoegd aan de kwaliteit van de zorg en de positie van de cliënt. De huidige zorginkoop door zorgkantoren prikkelt nauwelijks tot een kwaliteitssprong en/of radicale verbeteringen in doelmatigheid. De huidige inkoop geeft vooral goede ex-post waarborgen voor de financiële beheersing.

 

  • Kwaliteit in de care is vooral subjectief
    De IGZ hanteert in haar toezicht een ondergrens aan kwaliteit. Maar daarboven wordt kwaliteit al snel subjectief. Ten opzichte van de cure gaat het veel minder om de kwaliteit van geleverde zorg dan om de waarde van het leven binnen een instelling. Verouderd vastgoed blijkt geen probleem als sfeer en locatie fantastisch zijn. Kroonluchters kunnen slechte bejegening niet compenseren. Waarom kan de cliënt intramuraal niet meer zelf bepalen wat hij kwaliteit vindt in wonen en zorg?

 

  • Innoveren is nu niet urgent
    Innovatie wordt gezien als een luxe die geld kost en vooral ‘uit de harten van de zorgprofessionals’ moet komen. Vaak vooral leuk om medewerkers te binden en te boeien. Niet innoveren blijft onbestraft, want zo lang niemand het doet hoef je zelf ook niet. Nieuwe concepten die beter aansluiten op de wensen van cliënten worden pas ingekocht als de bestaande spelers bereid zijn ruimte ervoor te maken. Nieuwe toetreders worden effectief geblokkeerd.

 

  • Grondslagen
    De sector voor langdurige zorg is opgeknipt in diverse compartimenten (toelatingen). Zelfs wanneer aanbieder en cliënt het eens zijn dat passende zorg geleverd kan worden blokkeren de toelatingen deze match.

 

  • Zekerheid voor bestaande aanbieders werd zekerheid van stagnatie
    Het zzp systeem heeft de bestaande spelers zekerheid geboden. Wie de cliënten had kreeg de productieafspraak, wie de productieafspraak had kreeg de nieuwe instroom. Het oude vastgoed in de boeken van de bestaande spelers legitimeerde de blokkade van vernieuwing. Scheiden van wonen en zorg heeft ons echter geleerd dat het openbreken van een systeem niet leidt tot een armageddon. Integendeel: opeens ontstaan allerlei nieuwe concepten, valt er weer wat te kiezen en wordt onaantrekkelijk vastgoed uit zijn lijden verlost.

 

Rebel Group schetst de volgende stappen naar vernieuwing
Wat betreft de financiële sturing en contractering is het belangrijk om hierbij het toekomstperspectief van de Wlz voor ogen te houden. Allereerst is de vraag gerechtvaardigd of de ouderenzorg op termijn niet beter gekoppeld kan worden aan de Zorgverzekeringswet (Zvw) conform de wijkverpleging in de extramurale zorg?

 

Stap 1 Korte termijn: onderhoud en optimalisatie van huidige zzp

  • Doorlichting van huidige prijzen van de zzp, bijvoorbeeld aan de hand van kostprijsonderzoek. Sinds 2006/2007 wordt gewerkt met bestaande kostprijsmodel onder de zzp. Herziening is noodzakelijk.
  • Clientprofielen van de zzp herijken en vooral aanscherpen om ze onderling meer onderscheidend te maken.
  • Spelregels wat betreft grondslagen van de zzp herijken.

 

Stap 2: optimalisaties van de zzp in de keten (indicatiestelling, inkoop/contractering, verantwoording): middellange termijn

  • Hier vooral inzetten op reductie van gevoelde administratieve lasten rondom inkoop en verantwoording.
  • Een grotere rol voor cliënttevredenheid als belangrijke parameter voor kwaliteit.
  • Denk aan introductie van grotere kwaliteitsprikkels in de bekostiging en contractering.
  • Denk aan introductie van meerjarige afspraken in plaats van jaarlijkse inkoop.

Stap 3: lange termijn, gericht op vernieuwing van de financiële sturing en ordening van de langdurige zorg (vooral ouderenzorg)

-       Zie schets hierboven.

 

Bijlagen:

- rapport A. verslagen 7 dialoogtafels

- rapport B. samenvatting 7 dialoogtafels + tabel

- rapport C. samenvatting relevante literatuur

- rapport D. aanbiedingsbrief visie Rebel