04 december 2018Werkgeverschap

Aanpassen regels Banenafspraak: eenvoudiger aan het werk met een beperking

Staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 20 november een tweetal brieven naar de Tweede Kamer gestuurd over de banenafspraak. Het gaat om de Kamerbrief Uitwerking breed offensief om meer mensen met een beperking aan het werk te helpen en de Contourenbrief vereenvoudiging Wet banenafspraak. 

Deze aankondigingen sluiten aan bij de intentieverklaring, waarin landelijke afspraken zijn opgenomen onder meer over instroom van mensen met een beperking in de zorg. 

Uitwerking breed offensief

In vervolg op de brief van 7 september 2018, waarin de staatssecretaris een breed offensief aankondigde, stelt zij nu een reeks maatregelen en extra investeringen voor om problemen aan te pakken die bij de uitwerking van de banenafspraak gesignaleerd zijn. Met deze plannen zet het kabinet samen met werkgevers, gemeenten en uitvoerders op vier punten stappen voor verbeteringen bij werken met een arbeidsbeperking:

  • Regels worden eenvoudiger voor werkgevers en werkzoekenden
  • (Meer) werken wordt aantrekkelijker
  • Werkgevers en werkzoekenden kunnen elkaar makkelijker vinden
  • Duurzaam werk wordt gestimuleerd. 

Voor werkgevers zijn met name de maatregelen rond vereenvoudiging van belang. Het gaat concreet om de volgende maatregelen: – Vereenvoudigen van het systeem van loonkostensubsidie; – Ondersteunen op maat en een adequate inzet van de jobcoach; – Wegnemen van knelpunten met betrekking tot de no-riskpolis/ziekmelding; – Verkennen aanpassing financieringssystematiek loonkostensubsidie gemeenten; – Benutten van de laagste loonschalen in cao’s; – Vereenvoudigen banenafspraak en quotum (zie contourenbrief). 

De staatssecretaris bereidt wijzigingen van wet- en regelgeving voor en er komen werkgroepen met een strakke termijn om de komende maanden een aantal voorstellen uit te werken. 

Wat betekenen aanpassingen banenafspraak voor werkgevers?

Bekijk onderstaande vlog van AWVN.

Verdere toelichting:

Contourenbrief vereenvoudiging Wet banenafspraak

Als uitgangspunt voor de vereenvoudiging staat in de contourenbrief dat werkgevers meer mogelijkheden moeten krijgen om banen te realiseren voor de doelgroep. Daarom wordt het systeem simpeler voor werkgevers. In dat kader heft de staatssecretaris het onderscheid tussen overheid en markt (incl. zorg) op, zoals in een motie door de Tweede Kamer is aangegeven. Het doet er dan niet langer toe waar een baan wordt gerealiseerd. Door het onderscheid tussen overheid en markt op te heffen wil men overheidswerkgevers stimuleren via inkoop van diensten extra banen creëren en niet over te gaan tot inbesteding. 

Introductie bonus-malusregeling

De heffing die werkgevers opgelegd kunnen krijgen wanneer de quotumregeling is geactiveerd, wordt vervangen door een bonus-malusregeling. Als de beloofde aantallen banen niet zijn gehaald, betaalt elke werkgever een inclusiviteitsheffing. Voor werkgevers die genoeg extra banen hebben gerealiseerd, is een boete niet terecht. Daarom wil de staatssecretaris tegelijkertijd een individuele bonus introduceren voor werkgevers die wel banen realiseren. De inclusiviteitsopslag en bonus worden zo vormgegeven dat werkgevers die het afgesproken aantal banen realiseren (op basis van het quotumpercentage) netto geen heffing betalen. Werkgevers die geen banen voor mensen met een arbeidsbeperking realiseren, ontvangen geen bonus maar betalen wel de inclusiviteitsopslag. Werkgevers die meer dan het afgesproken aantal banen realiseren, ontvangen juist meer bonus dan ze aan opslag afdragen en gaan er netto op vooruit. Werkgevers kunnen met opdrachtgevers afspreken dat ze (een deel van) de bonus overdragen aan de opdrachtgever voor wie zij de werkzaamheden verrichten. Terwijl deze plannen worden uitgewerkt, wordt de quotumheffing voor de markt (incl. zorg)- en overheidssector op grond van het huidige systeem opgeschort tot het vereenvoudigingsvoorstel wettelijk geregeld is, of uiterlijk tot 1 januari 2022.

Druk op overheidswerkgevers

Om te voorkomen dat overheidswerkgevers achterover gaan leunen, wil de staatsecretaris met de minister van BZK afspraken maken over hoe overheidswerkgevers hun verantwoordelijkheid voor hun aandeel in de banenafspraak kunnen nemen. Deze afspraken moeten worden vastgelegd in een concrete werkagenda waarvoor overheidswerkgevers verantwoordelijkheid nemen. Deze werkagenda bevat de activiteiten om te stimuleren en mogelijk te maken dat de extra banen er komen. Ook moet de werkagenda duidelijk maken hoe overheidswerkgevers verder hun inspanningen en resultaten op de banenafspraak inzichtelijk maken. 

Plussen en minnen

Het is positief dat de staatssecretaris de administratieve lasten voor werkgevers aanpakt en de regels vereenvoudigt. Verder is het goed om te kijken naar maatregelen die de samenwerking tussen de overheidssector en de marktsector bevorderen. Dat geldt niet voor het samenvoegen van de taakstelling voor de beide sectoren. Daarmee komen per saldo niet meer mensen aan het werk. Voor de zorgwerkgevers betekent de voorgestelde bonus-malusregeling een forse toename van administratieve lasten. Hieruit volgt een jaarlijkse controle of de juiste bonus wordt toegekend krijgen. Het is goed dat de staatssecretaris erop wijst dat overheidswerkgevers niet achterover gaan leunen, maar in de brief zijn geen concrete aanwijzingen hoe zij wil bereiken dat overheidswerkgevers nu wel de toegevoegde gaan leveren.

Karin de Poorter