nieuws

21 januari 2019

Update maandag 21 januari 2019

Het kabinet houdt geld over

Met het regeerakkoord in de hand voorspelde het CPB in maart dat de overheidsbestedingen in 2018 met 3,5 procent zouden groeien. Aan het eind van het jaar moest het CPB constateren dat ‘er vertraging optreedt bij de geplande intensiveringen’ op de rijksbegroting. Naar verwachting wordt 1,4 procent ervan ‘niet gerealiseerd’, oftewel: 3,7 miljard euro. De nieuwe kwaal van de rijksbegroting is een luxeprobleem: er wordt te weínig geld uitgegeven. Het 'onderschrijdingspercentage' van 1,4 procent is volgens het CPB ‘opvallend hoger’ dan in recente jaren.

Hoofdoorzaak van het moeizame uitgavenpatroon is de krappe arbeidsmarkt. Het (basis)onderwijs, de zorg, defensie en politie schreeuwen om grotere capaciteit: meer handen aan het bed, meer blauw op straat. Met een historisch lage werkloosheid is het lastig om die extra arbeidsplaatsen snel te vullen. Daarbij concurreren verschillende overheidsdiensten met elkaar.

Dat probleem zal niet snel kleiner worden. Sterker: dit jaar komt er juist méér overheidsgeld beschikbaar voor verschillende beleidsterreinen om nóg meer personeel aan te trekken. Een deel van de niet bestede miljarden uit 2018 schuift door naar dit jaar; en er stond voor 2019 al 8 miljard euro klaar. Daarnaast becijferde het CPB dat als de overheidsbestedingen dit jaar met 1,5 miljard achterblijven, de economische groei met 0,2 procentpunt wordt geremd.

Voor wat betreft de zorg: het gros van de eerste tranche van de door het vorige kabinet beloofde 2 miljard euro extra voor verpleegzorg lijkt te zijn besteed. Wonderwel wisten de meeste verpleeghuizen dit jaar al wat extra personeel in te zetten. We schatten in dat ongeveer 500 miljoen euro is ingezet die daar voor was bedoeld.

Voor wat betreft de armoedebestrijding: het grootste deel van het geld voor de armoedebestrijding van kinderen - 27 miljoen euro - heeft via het Gemeentefonds zijn weg gevonden naar ondersteuningsprojecten in diverse steden en dorpen. Het ministerie heeft daarnaast 1,5 miljoen doorgeschoven naar de collega's van OCW ten behoeve van onderzoek naar de effectiviteit van schuldhulpverlening.

NRC 19-1-2019 

Zijn de wijkteams een flop als ze zorgkosten opdrijven?

Wijkteams zien in een vroeg stadium dat iemand het alleen niet meer redt en hulp inschakelen. Dat scheelt in de kosten. Als het écht niet anders kan, verwijst het wijkteam door naar professionele hulp.

Maar de kosten dalen niet, ze stijgen. In gemeenten met wijkteams steeg het aantal doorverwijzingen naar professionele zorg 14 procent sneller dan in gemeenten zonder zulke teams. Onvoorzien is ook de invloed van onder meer thuiszorgorganisaties in de wijkteams. Die detacheren soms een medewerker in een wijkteam. Deze medewerker kan de baas een plezier doen door te verwijzen naar de eigen organisatie. Maar dat gedetacheerde medewerkers vaker doorverwijzen, kan ook komen doordat zij meer kennis hebben en sneller zien dat iemand hulp nodig heeft.

Het probleem met de kostenberekening is de afwezigheid van de opbrengsten. Wijkteams kunnen zorgen voor minder ziekenhuisopnames en bezoeken aan de spoedeisende hulpposten. Hoe sterk het effect is op andere vormen van zorg, is niet bekend.

Een probleem voor gemeenten is dat de wijkteams meestal verwijzen naar zorg die de gemeente moet betalen: dagopvang, of extra huishoudelijke hulp, terwijl de opbrengsten niet naar de gemeente gaan. Minder ziekenhuisopnames zijn goed voor de zorgverzekeraars, minder snelle doorverwijzingen naar verpleeghuizen scheelt het Rijk geld, komen zwerfjongeren niet in aanraking met justitie, dan profiteert de landelijke overheid opnieuw.

Veel gemeenten staan na drie jaar werken met de wijkteams op het punt hun ervaringen te evalueren. Zijn de wijkteams een succes? Die vraag is alleen te beantwoorden na een volledige kosten-batenanalyse, iets wat nog niet kan omdat niet bekend is welke besparingen de wijkteams opleveren.

Trouw 19-1-2019 

Wijkteams zijn ‘boeggolf’ aan het wegwerken’

Het is te kort door de bocht om te concluderen dat wijkteams zorgen voor hogere Wmo-kosten. ‘Daarvoor is de complexiteit van het vraagstuk te groot’, stelt Divosa-voorzitter Erik Dannenberg. ‘De wijkteams hebben een bredere kijk dan alleen de Wmo en mogelijk zijn ze een boeggolf aan het wegwerken van problemen die voorheen niet zichtbaar waren.’

Dannenberg reageert daarmee op het vrijdag gepubliceerd onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) naar de Wmo-kosten van wijkteams.

Dannenberg. ‘Uit het stijgende aantal doorverwijzingen zou je kunnen afleiden dat sommige wijkteams precies dat doen waar ze voor in het leven geroepen zijn.’ Daarnaast kan vroegtijdige hulp op termijn leiden tot kostenbesparing, aldus Dannenberg. De wijkteammedewerkers kijken daarbij ook breder dan alleen naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). ‘Niet de wet staat centraal, maar de hulpvraag.’

De toename van het aantal maatwerkvoorzieningen kan daarnaast worden veroorzaakt door de hoge toegangsdrempel voor de Wet langdurige zorg (Wlz), stelt Dannenberg. Mensen doen daardoor langer een beroep op gemeenten en hebben zwaardere problemen.

Gemeenten, en hun wijkteams, moeten in de ogen van Dannenberg de tijd krijgen om de grote stelselwijziging goed ‘in te regelen’.

Binnenlands Bestuur 18-1-2019 

Vast WMO-tarief mag niet leiden tot verschraling zorg

De discussie tussen rijk en gemeenten over de financiering van het Wmo-abonnementstarief mag niet leiden tot verslechtering van het zorgaanbod via gemeenten. Ook moeten de (minima)regelingen voor lagere inkomens volledig overeind blijven. Dat stellen Ieder(in), Patiëntenfederatie, Per Saldo, KBO-PCOB en LOC in een brief aan de Tweede Kamer.

Op 1 januari is het Wmo-abonnementstarief van kracht geworden. De patiënten- en cliëntenorganisaties zijn positief over de invoering van het abonnementstarief. Het is een ‘belangrijke eerste stap voor betaalbare zorg en tegen de stapeling van zorg/ondersteuningskosten’, aldus de brief aan de Kamer. Vooral voor mensen met een middeninkomen is de maatregel van groot belang.

Om de stapeling van zorgkosten echt te verminderen, zijn echter meer maatregelen nodig, zo stellen de organisaties. Zo moeten begeleiding, dagbesteding en respijtzorg altijd onder het vaste Wmo-abonnementstarief vallen. In veel gemeenten zijn dat algemene voorzieningen. Ook moeten de eigen bijdrage en eigen betalingen in het kader van de Wet langdurige zorg (Wlz) worden verlaagd.

Binnenlands Bestuur 19-1-2019 

Ouderenzorg: De taboes op tafel – NPO 1: 20.25-22.00 uur

Jort Kelder presenteert een discussieprogramma over ouderenzorg. Onderwerpen als mantelzorg, de rol van de politiek, vergrijzing en mogelijke alternatieve oplossingen worden besproken. Ook delen mensen die dagelijks te maken hebben met deze zorgkwesties hun ervaringen.

Next 21-1-2019

Ga naar alle updates

laat hier een reactie achter

Naam
E-mail
Reactie

Laatste nieuws