18 februari 2020Ondernemerschap, VVT Nieuws

Strengere toetredingseisen zorgorganisaties nodig

Blog van ActiZ bestuurder Conny Helder

Geld voor zorg moet aan zorg worden besteed. Toch verschijnen er nog vaak berichten over cliënten en zorgverleners die gedupeerd worden, over geld dat verdwijnt in zakken waar het niet thuishoort of organisaties die slechte zorg bieden, maar toch hoge winsten kennen. ActiZ branchevereniging van zorgorganisaties pleit daarom voor strengere toelatingseisen voor nieuwe zorgaanbieders. Hierover blogt ActiZ-bestuurder Conny Helder aan de vooravond van een debat in de Tweede Kamer over de aanpak van fraude in de zorg.

conny helder Bs

Fraude aanpakken

Door de vergrijzing zijn er steeds meer mensen die zorg nodig hebben. Tegelijkertijd is het eenvoudig om als zorgorganisatie te starten met het leveren van verzekerde zorg. Daarbij zitten ook zogeheten zorgcowboys die bewust onzichtbaar opereren, indicaties royaal opplussen voor eigen gewin, werken met ongediplomeerd personeel en niet investeren in de broodnodige samenwerking met andere organisaties. Zij dragen niet bij aan de oplossingen die nodig zijn om de stijgende vraag naar zorg het hoofd te bieden. Wel moet er duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen fraude of fouten. Fraude is doelbewust de regels aan je laars lappen. Bij fouten, bijvoorbeeld in de declaratie van zorg, is de intentie goed, maar de uitkomst niet zoals bedoeld. Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt, dus dat zal nooit helemaal voorkomen kunnen worden.

Fouten voorkomen

Wel moeten we die fouten zoveel mogelijk voorkomen. Bijvoorbeeld met regelgeving die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Een voorbeeld: nu is het voor zorgorganisaties niet altijd tijdig bekend dat een cliënt die wijkverpleging ontvangt, een Wlz-indicatie heeft gekregen waardoor de declaratie naar het verkeerde adres wordt verstuurd.

Naast goede regelgeving wordt er ook gewerkt aan een cultuur waarin fouten maken mag, maar waarin het leren van fouten moet. Dit kan verder ondersteund worden door samen met zorgverzekeraars te kijken naar verbeterpunten in de processen, zodat fouten in de toekomst steeds verder gereduceerd kunnen worden. Eén van de middelen hierbij is de Governancecode Zorg. Dit instrument helpt zorgorganisaties bij het organiseren van goede zorg en goed bestuur. Zorgorganisaties hebben een maatschappelijke doelstelling en verantwoordelijkheid. Het is belangrijk dat het vertrouwen dat zorgorganisaties krijgen, niet beschaamd wordt.

Onwenselijk

ActiZ is voorstander van strenge toetredingseisen voor nieuwe zorgaanbieders. Om lid te worden van de branchevereniging moeten zorgorganisaties voldoen aan de Governancecode Zorg. Toch krijgen we verzoeken van organisaties die lid willen worden en die hier niet aan voldoen. Organisaties die bijvoorbeeld een raad van toezicht kennen die alleen uit familie bestaat. Daarmee is goed onafhankelijk toezicht niet geborgd en voldoen deze niet aan de Governancecode. Hoewel ActiZ het lidmaatschap dan niet toestaat, is zo’n organisatie dan al wel toegelaten tot de markt. Dat is onwenselijk.

Strenger

Onlangs is de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) aangenomen door de Tweede Kamer. Een belangrijk instrument voor selectie aan de poort van toetreding tot de zorgmarkt. Het had strenger gemogen én gemoeten wat ActiZ betreft. De huidige WTZi hanteert beperkte toelatingscriteria, die bovendien in de praktijk door toezichthouder CIBG slechts oppervlakkig worden getoetst. De huidige toelatingspraktijk heeft geleid tot een wildgroei van kleine aanbieders. Deze praktijk vergroot de kans op fraude en fouten, beperkt de mogelijkheden van samenwerking en ketenzorg, en tast daarmee de reputatie van de hele zorg aan.

De oplossing die de nieuwe Wtza voorstaat regelt echter niet de toelating maar schrijft verplichtingen voor aan reeds toegelaten organisaties. Deze voorstellen leggen een grote uitvoeringslast op, niet alleen voor de nieuwe aanbieders, maar ook voor de IGJ als toezichthouder. Dat is ongewenst. Wij menen dat paal en perk gesteld moet worden aan de toelating. Dat kan door de inzet van deels reeds bestaande instrumenten:

  1. het door het CIBG  vragen van een VOG voor de natuurlijke persoon en/of de rechtspersoon die om een toelating verzoekt;
  2. het doen van een integriteitsonderzoek overeenkomstig de Wet Bibob indien het CIBG hiervoor valide gronden ziet;
  3. het vergroten van de samenwerking tussen toezichthouders (IGJ, ISZW), Belastingdienst/FIOD en zorgverzekeraars en het mogelijk maken dat deze partijen  informatie mogen uitwisselen, verzamelen en mogen delen met het CIBG.

Samenwerken vooraf voorkomt fraude achteraf

Volgens ActiZ is het noodzakelijk dat het ministerie van VWS meer regie pakt op het toetredingsproces en bestaande onduidelijkheden verheldert. Welke rollen en verantwoordelijkheden hebben verschillende partijen? Hoe dient de Belastingdienst en de Inspectie Sociale Zaken te opereren? En wat zijn dan precies de wettelijke kaders; wat mag zo’n partij wel en wat niet? Betere samenwerking tussen partijen vooraf, voordat fraude zich voordoet, zal leiden tot minder debat over hoe fraude achteraf voorkomen had kunnen worden.

20191008 foto eric newsroom.JPG

Laatste nieuws