technologie
30 maart 2020Kwaliteit, VVT Nieuws

Dossier coronavirus voor zorgorganisaties

Het coronavirus leidt tot veel vragen van leden van ActiZ. Diverse organisaties werken samen om besmettingen te voorkomen en de gevolgen van het virus te beperken. Het is belangrijk dat zorgorganisaties de adviezen of aanwijzingen van de GGD en het RIVM overnemen. De GGD is in geval van een besmetting het eerste aanspreekpunt voor zorgorganisaties. Hieronder zetten we een aantal aandachtspunten met betrekking tot het coronavirus op een rij.
Bekijk ook het nieuwsoverzicht voor het laatste nieuws

  1. Informatie RIVM
  2. Symptomen coronavirus
  3. Preventieve maatregelen
  4. Bezoek aan verpleeghuizen en kwetsbare mensen
  5. Als er een besmetting wordt geconstateerd
  6. Adviezen voor zorgmedewerkers
  7. Persoonlijke beschermingsmiddelen
  8. Continuïteit bij besmetting
  9. Vragen van werkgevers over arbeidsrelatie en corona
  10. Protocol
  11. Regelgeving NZa
  12. Informatielijnen
  13. Contactpersonen voor u bij ActiZ

1. Informatie RIVM

Het RIVM heeft de meest actuele informatie op hun website staan. Deze informatie is leidend. Er vinden regelmatig updates plaats, soms zelfs dagelijks. Voor uw Specialist Ouderengeneeskunde (SO) is het van belang extra alert te zijn op verandering in casusdefinitie en bijbehorende maatregelen. Op de RIVM site vindt u ook de veel gestelde vragen zoals over de maatregelen die gelden om verspreiding tegen te gaan, of hoe te handelen bij een besmetting en informatiefilmpjes over het coronavirus.

Inzet en testbeleid zorgmedewerkers
Nadere uitwerking van de richtlijn van het RIVM over inzetten en testen van zorgmedewerkers staat in twee beslisbomen. Één beslisboom voor de verpleeghuiszorg, kleinschalige woonvormen en woonzorgcentra. En één voor de thuiszorg en huishoudelijke ondersteuning.

2. Symptomen coronavirus

Het coronavirus kan zich verspreiden via druppels. Bijvoorbeeld als iemand hoest of niest in het gezicht van een ander. Symptomen van de ziekte zijn koorts en luchtwegklachten zoals kortademigheid of hoest. Als mensen klachten hebben die op COVID-19 wijzen, moeten ze thuis blijven totdat ze minstens 24 uur geen klachten hebben. Het gaat hierbij om milde klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Het RIVM vraagt alleen met de huisarts te bellen als klachten verergeren (koorts > 38 graden Celsius en moeite met ademhalen) en medische hulp nodig is. Meer hierover leest u op de website van het RIVM.

Stroomschema testbeleid cliënten door SO
Verenso heeft in afstemming met RIVM/LCI een stroomschema opgesteld voor testbeleid bij cliënten met een verdenking op COVID-19 in verpleeghuizen. Het stroomschema kan, indien gewenst/passend voor de situatie, worden gebruikt als hulpmiddel voor locaties/afdelingen waar nog geen uitbraak is. Doel is het vaststellen van introductie van COVID-19 op een afdeling en het, indien van toepassing, instellen van isolatiemaatregelen. Conform het behandeladvies is er sprake van een uitbraak bij 1-2 positieve patiënten.

3. Preventieve maatregelen

Het kabinet heeft maatregelen getroffen om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Deze maatregelen zijn vanaf 23 maart aangescherpt.

In ieder geval geldt een social distancing-beleid: Nederlanders worden verzocht 1,5 meter afstand van elkaar te bewaren en sociale activiteiten te vermijden. Hiermee kan het risico op overdracht aanzienlijk worden verminderd. Bovendien is een dringend verzoek om contact met kwetsbare personen (zoals ouderen en chronisch zieken) zoveel mogelijk te beperken. In navolging op dit verzoek zijn vanaf 20 maart verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen gesloten voor bezoek

Verder roept de Rijksoverheid op om thuis te werken en thuis te blijven bij klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Voor zorgmedewerkers gelden andere richtlijnen

Uiteraard blijft goede hygiëne belangrijk in het voorkomen van besmetting. Zorg daarom dat de hygiëne richtlijnen nog strikter nageleefd worden. Met name handhygiëne en hoesthygiëne.

4. Bezoek aan verpleeghuizen en kwetsbare mensen

Het kabinet heeft 20 maart besloten om bezoek aan verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen te stoppen. In de terminale fase en vergelijkbare omstandigheden kan een zorgorganisatie incidenteel afwijken van deze maatregel. De maatregel geldt in ieder geval tot 28 april.

De belangrijkste vragen en antwoorden (Q&A) over de consequenties van dit besluit (oa voor nieuwe cliënten, kleinschalig wonen en dagbesteding) leest u in de Q&A omtrent aangescherpte bezoekregeling verpleeghuizen.

Frequentie en timing van behandelingen door paramedici
Aanvullend op de bovengenoemde gepaste maatregelen willen wij u erop attenderen kritisch te kijken naar de noodzaak, frequentie en timing van behandelingen door paramedici.

Digitaal werken en corona
ActiZ heeft voor u een overzicht gemaakt van de mogelijkheden die er zijn op het gebied van digitale zorg in relatie tot corona. Daarbij kunt u denken aan ondersteuning in de communicatie tussen zorgmedewerkers en cliënt/familie. Informatie en hulpmiddelen voor het digitaal werken in relatie tot de uitbraak van het coronavirus.

5. Als er een besmetting wordt geconstateerd

Wanneer er toch een besmetting met het coronavirus wordt geconstateerd, is het belangrijk dat adviezen of aanwijzingen van de GGD en RIVM overgenomen worden. Daarom is het belangrijk dat de GGD weet met wie zij in uw organisatie contact op kunnen nemen. Zorgt u dus voor een eenduidige communicatie- en besluitvormingsstructuur binnen de organisatie met heldere verantwoordelijkheden en aanspreekpunten voor de GGD en huisarts.

  • U kunt nu al contact opnemen met de GGD, afdeling infectieziekten, om alvast af te stemmen.
  • Aansluiting bij de regionale netwerken is van belang voor de distributie en verspreiding van persoonlijke beschermingsmiddelen en voor een soepel verloop van instroom en doorstroom van cliënten van en uit ziekenhuizen. In dit voorlopige overzicht vindt u per regio welke zorgorganisaties betrokken zijn binnen de ROAZ- regio's.

Het is van belang om medewerkers goed te informeren over de mogelijke besmettingsrisico’s op het werk, maar ook voor thuis. Dit geldt uiteraard ook voor cliënten en hun netwerk. Een medewerker kan ook verplicht in huisquarantaine moeten of zelfs besmet zijn. Ook dan is snelle actie noodzakelijk om (verdere) verspreiding van het virus tegen te gaan.

Nieuw behandeladvies voor specialist ouderengeneeskunde binnen zorginstellingen
Beroepsvereniging Verenso heeft een advies opgesteld voor behandeling van COVID-19-patiënten door specialisten ouderengeneeskunde. Dit is gedaan in afstemming met het RIVM, de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (onderdeel van het RIVM), het ministerie van VWS, ActiZ en specialisten ouderengeneeskunde. ActiZ is in overleg met de partijen over nog openstaande vraagstukken rond dit advies. Gezien de epidemie zijn SO’s zo mogelijk nog alerter op een mogelijke uitbraak van COVID-19 binnen een locatie, het is van belang dat zij daarin gefaciliteerd worden. Voor het advies en meer informatie, zie de website van Verenso.

Registratie COVID-19 besmettingen in ouderenzorg
Om beter inzicht te krijgen in het beloop van (verdenkingen op) COVID-19 infecties in de ouderenzorg/langdurige zorg, roept Verenso artsen en behandeldiensten op die met het EPD YSIS werken om deel te nemen aan de registratie rondom COVID-19. Door deelname aan deze registratie ontvangt u tevens feedback over de situatie in uw eigen organisatie.

Omgaan met de regels van Wet zorg en dwang tijdens coronacrisis
Het ministerie van VWS heeft informatie over hoe om te gaan met de regels van de Wet zorg en dwang (Wzd) tijdens de coronacrisis, onder andere informatie over het wel of niet van toepassing zijn van het stappenplan van de Wzd.  

Informatie over isolatie bij dementie; thuis of in verpleeghuis
De landelijke adviezen en richtlijnen voor isolatie zijn niet altijd goed toepasbaar bij doelgroepen zoals mensen met dementie. Wees in overleg met de GGD in geval van verdenking of besmetting extra alert. Lees tips over isolatie bij dementie

Palliatieve zorg tijdens de corona-uitbraak
Op palliaweb.corona is een speciale corona-pagina ingericht met relevante informatie. 

Vragen en antwoorden postmortale zorgverlening
De zorg voor een patiënt overleden aan het nieuwe coronavirus is hetzelfde als de zorg voor een patiënt overleden aan griep (influenza). De reguliere hygiënemaatregelen die gelden voor de uitvaartbranche volstaan daarom ook voor de zorg voor overledenen aan het nieuwe coronavirus.
Op de website van het RIVM vindt u overige vragen en antwoorden hierover. 

Zeven dagen termijn voor oplevering appartement tijdelijk opgeschort 
In de algemene voorwaarden van ActiZ en LOC staat de afspraak dat nabestaanden van een overleden cliënt 7 dagen de tijd krijgen om de kamer of het appartement leeg te maken. Die termijn komt zolang de coronacrisis voortduurt te vervallen. Zie ActiZ-bericht.

6. Adviezen voor zorgmedewerkers 

Werknemers kunnen voor vragen terecht bij de vakbonden en/of de beroepsvereniging:

Zie ook RIVM: informatie voor zorgmedewerkers buiten ziekenhuis

Q&A Thuiszorg door V&VN
V&VN, heeft in overleg met ActiZ een Q&A gemaakt voor de verpleegkundigen en verzorgenden. Deze lijst met vragen en antwoorden wordt afgestemd met het RIVM en regelmatig verder aangevuld. U kunt deze lijst terugvinden op de website van V&VN.

7. Persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Inventariseer de voorraad persoonlijke beschermingsmiddelen. Zorg dat deze achter slot en grendel staan en houd de uitgifte daarvan goed bij.
  • Verstrek informatie over wanneer persoonlijke beschermingsmiddelen moeten worden ingezet. Dat is goed om te weten, om te voorkomen dat ze worden ingezet terwijl dat nog niet nodig is. Zeker als er sprake is van schaarste.
  • Hierbij informatie over het juiste gebruik van beschermingsmiddelen

Centrale inkoop en distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen: ROAZ 
Binnen de ROAZ structuur bestaan afspraken met GGD’en en ROAZ om de inkoop en distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen zo goed mogelijk te faciliteren, zodat de partijen die dit het hardst nodig hebben hier beschikking over krijgen. Hiervoor zijn coordinatoren aangesteld per regio. Hier kunt u terecht, ook bij acute vragen.

De ROAZ structuur wordt gebruikt om de distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen (Ffp1, 2 en 3 maskers, schorten, handschoenen, beschermingsbrillen, desinfectantia en diagnostische testen) zo goed mogelijk te faciliteren zodat de partijen die dit het hardst nodig hebben hier beschikking over krijgen.

Aansluiting, bij voorkeur via collega-aanbieders, bij één van de 11 ROAZ-regio’s is van belang. Per regio zijn enkele VVT-aanbieders aangesloten, zij coördineren en communiceren verder aan overige zorgaanbieders binnen de regio. In dit voorlopige overzicht vindt u per regio welke zorgorganisaties betrokken zijn binnen de ROAZ- regio's.

Daarnaast is aansluiting van VVT-aanbieders van belang voor overleg over de doorstroom en (tijdelijke) opvang van (niet besmette) patiënten uit ziekenhuizen. We zijn met VWS, RIVM, ROAZ en GGD GHOR in gesprek om de directe betrokkenheid van de sector in de landelijke besluitvorming de komende dagen te vergroten.

Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH)
Het gebrek aan persoonlijke beschermingsmiddelen is nog altijd voelbaar. Het Landelijk Consortium Hulpmiddelen is bezig dit tekort aan te pakken. Het Consortium heeft als doel om verschillende medische hulpmiddelen waaraan een tekort dreigt in te kopen, zonder winstoogmerk, in het landsbelang. Wordt u als zorginstelling benaderd door burgerinitiatieven? Neem dan contact op met het Consortium. Ook voor overige vragen over de inkoop van middelen kunnen zorgaanbieders bij hen terecht. Voor contactgegevens en meer informatie, zie de LCH Nieuwsbrief in deze bijlage. De distributie en beschikbaarheid van persoonlijk beschermingsmiddelen blijft overigens lopen via de ROAZ-coördinatoren in de regio’s.

Richtlijnen van gebruik
Het is van groot belang om de algemene richtlijnen van gebruik hiervan voor verpleeghuizen en thuiszorg te volgen. Gepast gebruik conform de richtlijnen is noodzakelijk zodat de persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar zijn daar waar nodig.
Het RIVM heeft een richtlijn opgesteld rondom gepast gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen buiten het ziekenhuis. In tegenstelling tot eerder gepubliceerde richtlijnen is het gebruik van chirurgisch mondneusmaskers in bepaalde situaties toegevoegd. Zie RIVM: Uitgangspunten PBM buiten het ziekenhuis

Praktische informatie voor zorgmedewerkers
Voor praktische informatie voor zorgmedewerkers over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen verwijzen wij u naar Zorg voor Beter. Op hun website vindt u tevens meer relevante informatie over infectiepreventie. Bij schaarste aan middelen adviseren wij u om met een deskundige infectiepreventie (www.vhig.nl) te bekijken welke second best maatregelen er genomen kunnen worden.

Vrijstelling middelen die nodig zijn voor de productie van desinfectantia
Voor desinfectantia zijn er afspraken gemaakt met de ministeries van VWS en Infrastructuur en Waterstaat (verantwoordelijk voor biocidenregelgeving), tijdelijk het aanbod van deze middelen te vergroten. Er wordt vrijstelling aangevraagd voor het gebruik door professionals (en dus niet voor particulieren/consumenten) van producten die bedoeld zijn voor de menselijke hygiëne zonder virusclaim. Na goedkeuring zal de vrijstelling dan, met terugwerkende kracht, in werking treden op 14 maart 2020. Ook andere vrijstellingen zijn in voorbereiding. Het ministerie van VWS roept op om, zeker als men gebruik maakt van andere producten dan gewend, de gebruiksvoorschriften in acht te houden om de risico’s zo veel mogelijk te beperken. Voor informatie welke middelen de vrijstelling betreft zie bijlage.

Mondkapjes
Verkeerd gebruik van mondkapjes kan het risico op besmetting vergroten. 

  • Hergebruik mondmaskers
    RIVM heeft een richtlijn gepubliceerd voor hergebruik van FFP2 mondmaskers. Voor chirurgische mondmaskers is geen hergebruik aan de orde.
  • Zelfgemaakte mondmaskers
    Er is op dit moment géén RIVM-richtlijn voor verantwoord gebruik van zelfgemaakte mondmaskers.

Video gebruik mondmaskers in de zorg
De GHOR constateert tijdens gesprekken over de reden van aanvragen voor PBM dat medewerkers moeite hebben om minder zware PBM te gebruiken dan voorgeschreven. Zij vragen aandacht van managers en bestuurders om met hun medewerkers in gesprek te gaan om te zorgen dat richtlijnen voor juist gebruik van PBM worden nageleefd. Veel vragen zijn er over het gebruik van mondmaskers bij de verzorging van corona-patiënten. Mark Bonten, arts microbioloog bij UMC Utrecht, heeft hierover een filmpje gemaakt.U kunt het filmpje via intranet in uw organisatie delen. 

Infosheet voorraad persoonlijke hulpmiddelen Het ministerie van VWS heeft een infosheet opgesteld over de voorraad persoonlijke hulpmiddelen.

8. Continuïteit bij besmetting

Naast de gezondheidsrisico’s die ontstaan bij besmetting, stelt het ook eisen aan de continuïteit van uw organisatie. Het aantal cliënten dat in huisquarantaine verblijft, kan toenemen terwijl medewerkers om dezelfde reden niet naar hun werk kunnen komen. 

  • Continuïteitsplan
    Goede voorbereiding is belangrijk. Een continuïteitsplan helpt u hierbij. Zorgcontinuïteit in balans is een praktische tool die zorgorganisaties een handvat biedt voor operationele planvorming voor het continueren van de zorg bij een grootschalig incident. De tool is uitgebracht door GGD GHOR Nederland en wordt ondersteund door de regionale GHOR bureaus. Link naar een denkkader Coronavirus voor zorginstellingen van het instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement

  • Bedrijfsvoering
    In een brief van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) van 17 maart aan branche- en beroepsorganisaties in de zorg geven zorgverzekeraars en zorgkantoren op hoofdlijnen aan wat zij (gaan) doen. Doel is om er voor te zorgen dat zorgverleners niet onnodig worden belast met financiële onzekerheid of bureaucratie. In de brief van 23 maart geeft ZN aan welke financiële maatregelen worden uitgewerkt. 

  • Coördinatie vraag en aanbod zorgmedewerkers
    Op www.extrahandenvoordezorg.nl kan de vraag naar en het aanbod van extra medewerkers voor de zorg (regionaal) samengebracht worden. Het platform is een breed samenwerkingsverband van brancheorganisaties, waaronder ActiZ, vakbonden, regionale werkgeversorganisaties, beroepsverenigingen, private initiatieven en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). 
    De FAQ wordt naar aanleiding van de vragen die binnenkomen steeds weer geactualiseerd. Tevens is er inmiddels een document toegevoegd over noodscholing of crisisscholing voor extra medewerkers in ziekenhuizen. Een document voor de VVT is in ontwikkeling.
    Lees ons bericht Geldende (tijdelijke) regels inzet en bekwaamheid van zorgverleners
  • Twee stroomschema’s voor testbeleid gepubliceerd door RIVM
    Twee stroomschema’s rondom de richtlijn van het testbeleid voor medewerkers in de zorg thuis en medewerkers in de verpleeghuiszorg. 

  • Tekort zuurstof voor gebruik thuis en in verpleeghuizen
    Als uw organisatie een tekort aan zuurstof verwacht òf al hebt, of aan daartoe noodzakelijke apparatuur, meld dat zo spoedig mogelijk bij de coördinator van uw ROAZ.

9. Vragen van werkgevers over arbeidsrelatie en corona

Heeft u vragen op arbeidsrechtelijk en arbeidsvoorwaardelijk gebied in verband met de Corona-maatregelen? De meest gestelde vragen en antwoorden hebben wij gebundeld in deze Q&A Arbeidsrelatie en Corona (alleen voor ActiZ-leden).

Meer informatie voor werkgevers over de consequenties van de coronavirus vindt u op deze webpagina van AWVN. Op de site van de AWVN vindt ook een Handreiking Coronavirus op de werkvloer VNO-NCW MKB-Nederland AWVN.

Voor ActiZ-leden: Heeft u een vraag die daar niet bijstaat, neem dan contact op via caoinfo@actiz.nl of maak gebruik van het telefonisch spreekuur op werkdagen (maandag t/m vrijdag) van 09.30-12.00 uur via 085 077 2090.

10. Protocol

  • Velen van u vragen om een protocol. U kunt overwegen het protocol voor de Mexicaanse griep te nemen, aangevuld met het uitbraakprotocol Norovirus. Controleer of het uitbraakprotocol actueel is; beschouw n=1 al als een uitbraak. Zie ook het hoofdstuk uitbraakbeleid in de Handreiking ‘Infectiepreventie en antibioticaresistentie’.
  • Inmiddels hebben een aantal leden een advies voor bedrijfscontinuïteit inzake het nieuwe coronavirus (COVID-19) ontvangen van Human Capital Care. Dit staat ook op hun website.

Mogelijk voorziet uw huidige continuïteitsplan al in deze situatie, maar het kan handig zijn om dit plan waar nodig te actualiseren op alle bovengenoemde punten en op punten zoals:

  • Continuïteit van de primaire zorg;
  • Waarborgen personele bezetting bij een groot aantal zieke cliënten en/of medewerkers;
  • Continuïteit vitale bedrijfsprocessen.

11. Regelgeving NZa

Voor meer informatie over de verruimde beleidsregels van de NZa: zie deze Q&A

Verruiming indicatiestelling wijkverpleging, telefonisch of via beeldbellen
De NZa heeft de beleidsregels rond indicatiestelling bij cliënten thuis verruimd en beroepsvereniging V&VN publiceert een nieuw advies voor haar leden. In het advies, opgesteld in samenwerking met V&VN, Zorgthuis.nl, ZN en BINKz, staat de autonomie van de professional centraal. Het is aan de professional om te beoordelen hoe het indicatiegesprek plaatsvindt; achter de voordeur of via beeldbellen of per telefoon. 

Extra verruiming voor zorg op afstand 
De NZA wil eventuele belemmeringen voor zorglevering op afstand wegnemen. Iedere zorgverlener die zorg op afstand wil leveren, moet dat kunnen doen en niet belemmerd worden door declaratiebeperkingen. Lees meer

12. Informatielijnen

  • Er is naast de RIVM-site ook een landelijk info-nummer beschikbaar voor vragen van burgers: 0800-1351. Leden van ActiZ kunnen bezoekers/familie ook naar dit landelijke infonummer verwijzen. Medische vragen lopen via de eigen huisartsen of intramuraal de specialisten ouderengeneeskunde. In regio’s waar inmiddels sprake is van besmetting wordt bovendien een specifieke informatielijn voor professionals en organisaties ingericht door GGD en ROAZ.
  • Het Nationale Zorgnummer is de gezamenlijke hulp- en meldlijn van MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheidszorg en Patiëntenfederatie Nederland. Het nationale zorgnummer staat klaar voor alle vragen omtrent het corona-virus voor cliënten, familieleden, mantelzorgers en naasten. Het nummer is van maandag tot en met donderdag te bereiken tussen 09.00 – 13.00 uur via 0900–23 56 780.
  • Er zijn organisaties die zelf een eigen informatielijn hebben geopend, waar medewerkers en/of familieleden van bewoners vragen kunnen stellen over het beleid van de betreffende organisatie. Zij hebben daarbij de samenwerking gezocht met de arbodienst. 

13. Contactpersonen voor u bij ActiZ 

  • ActiZ Corona Infolijn
    Voor ActiZ-leden met vragen over de gevolgen van het coronavirus zijn medewerkers van ActiZ beschikbaar voor vragen. Voor zorginhoudelijke en beleidsmatige vragen kunt u contact opnemen met de ActiZ Corona Infolijn via 085-0772050 of per mail info@actiz.nl
    Op werkdagen bereikbaar van 09.00-17.00 uur en in het weekend van 09.00-12.00 uur.

    Er is ook een Online Corona Netwerk beschikbaar voor ActiZ-leden voor het uitwisselen van ervaringen en (lokale) actualiteiten.

  • Vragen van de media?
    Krijg u vragen van de pers waar u over wilt klankborden of extra informatie voor nodig heeft? Dan is ActiZ Persvoorlichting voor u beschikbaar en bereikbaar via 085-0772099 of per mail: pers@actiz.nl

  • Arbeidsrechtelijke vragen?
    Voor ActiZ-leden: Heeft u vragen op arbeidsrechtelijk en arbeidsvoorwaardelijk gebied in verband met de Corona-maatregelen? Kijk dan naar de Q&A Arbeidsrelatie en Corona.

    Heeft u (alleen ActiZ-leden) een vraag die daar niet bijstaat, neem dan contact op via caoinfo@actiz.nl of maak gebruik van het telefonisch spreekuur op werkdagen (maandag t/m vrijdag) van 09.30-12.00 uur via 085 077 2090.

laat hier een reactie achter

Naam
E-mail
Reactie

Corona Infolijn

Werkdagen 09.00-17.00 uur
Weekends 09.00-12.00 uur

ActiZ Persvoorlichting