VVT-Ondernemerschap

Maatschappelijk Ondernemerschap en kredietverlening

ActiZ wil in aanloop naar de kennisdag over maatschappelijk ondernemerschap op
2 juli 2014 regelmatig een thema bij de kop pakken om de relevantie van maatschappelijk ondernemerschap voor randvoorwaarden voor zorgaanbieders inzichtelijk te maken.
Naar aanleiding van de ledenbijeenkomst over Anders Financieren in de zorg, wordt begonnen met kredietverlening. Uit de betekenis van maatschappelijk ondernemerschap voor kredietverlening volgt tevens een deel van de lobby-agenda van ActiZ.

Risicoprofiel zorgonderneming afhankelijk van wettelijke context
Kredietverlening is in de zorgsector een thema geworden sinds de invoering van integrale tarieven in combinatie met de kredietcrisis. Sinds die tijd liggen de risico’s van (vastgoed)investeringen bij de zorgondernemers en hebben ook de banken een probleem rond de eigen balansen op te lossen.
Dit is voor de zorg niet veel anders dan voor andere ondernemingen.
Wel kijken banken sterk naar de systeemkenmerken waarin een onderneming opereert. De risicoprofielen voor zorgaanbieders verschillen ook per wettelijk kader: de AWBZ wordt minder risicovol beschouwd dan de ZVW, die weer minder risicovol is dan de Wmo, die weer minder risicovol is dan de ‘gewone’ markt.

Betekenis maatschappelijk ondernemerschap voor kredietverlening
De betekenis van maatschappelijk ondernemerschap voor kredietverlening in de zorg ligt op twee terreinen:
1. Het algemeen belang dat met zorg gemoeid is, vraagt om goede toegang tot de
   kredietmarkt. Daarvoor dienen diverse vormen van borging.
2. De maatschappelijke legitimatie van zorgondernemingen kan mede vorm krijgen door
   burgers mee te laten investeren.

Ad 1. Algemeen belang vraagt om brede toegang tot kredietmarkt
Om de toegang tot de kredietmarkt te faciliteren is er een Waarborgfonds voor de Zorg (WfZ) opgericht. Borging is een vorm van staatssteun die vraagt om legitimering vanuit het publieke belang, de maatschappelijke rol van zorgondernemers. In de volkshuisvesting is dit gebeurd door het aan te merken als Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB). In de zorg ontbreekt deze legitimering. Over DAEB kunt u hier meer vinden.

ActiZ constateert dat de overheid hierin nog een leemte laat liggen en ook verwarrend over het WfZ spreekt. Het WfZ is qua structuur niet echt anders dan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). In de volkshuisvesting is het WSW aangemerkt als vorm van staatssteun, die gelegitimeerd werd door de volkshuisvesting als DAEB te bestempelen. Niettemin stelt de minister van VWS in de behandeling van het wetsvoorstel over winstuitkering ziekenhuizen dat het WfZ géén vorm van staatssteun is. De achtergrond hiervan was dat winstuitkering en staatssteun niet verenigbaar zouden zijn. In ieder geval sloot de minister winstuitkering voor ziekenhuizen uit indien sprake is van directe rijksgaranties. Om te voorkomen dat ook (indirecte) staatssteun via het WfZ winstuitkering zou uitsluiten is borging door WfZ buiten niet als staatssteun omschreven. Naar verluidt zou anders nagenoeg geen enkel ziekenhuis voor winstuitkering in aanmerking komen (de meeste zitten bij het WfZ) en zou het wetsvoorstel materieel niets betekenen. Overigens is het wetsvoorstel winstuitkering vooralsnog door de minister teruggetrokken.

Slechts bij dreigend faillissement laat de minister voor sommige zorgsoorten, waaronder AWBZ-gefinancierde zorg, staatssteun toe in de vorm van het toekennen van een DAEB status aan een nieuw op te richten stichting die de zorg kan voortzetten. Dit gebeurt op grond van art. 56a Wet Marktordening Gezondheidszorg.

Ad 2. Legitimatie versterkt door cofinanciering van burgers
Een maatschappelijke positionering in de zin van het hebben van een specifieke (lokale) achterban – o.b.v. lokale maatschappelijk verankerde positie of identiteit/cultuur – geeft bij aanvullende financiering extra mogelijkheden tot vormen van onderhandse financiering (obligaties). Bovendien betekent een duidelijke maatschappelijke positie en een betrokken achterban ook voor banken een risicovermindering (klantbinding/trouwe achterban dus risico lager).

Als erkenning van die maatschappelijke rol/positie van zorg(ondernemers) zou het daarbij goed zijn als de overheid het kopen van obligaties door burgers fiscaal zou faciliteren.

Elementen voor de lobby-agenda van ActiZ
1. Betere legitimering van staatssteun/ borging door de overheid vanuit een erkenning van
   de maatschappelijke rol van zorg en zorgondernemers. De beperking van Diensten van
   Algemeen Economisch Belang tot organisaties die failliet dreigen te gaan, is daarbij te
   smal en bovendien geen adequaat gebruik van het concept DAEB.
2. Mogelijk maken van onderhandse financiering door het uitgeven van obligaties zowel
   rechtstreeks als via de beurs bij burgers. Daarbij zou fiscale facilitering door de overheid
   een belangrijke stimulans kunnen vormen.
3. Verbreding van domein WfZ tot zorgwoningen vanwege de toenemende
   maatschappelijk rol van zorgondernemers op het terrein van zorgwoningen door
   scheiden wonen en zorg.

1-DSC_0066-001