VVT-Zorg

Casemanagement-dementie: een bewogen foto

Het Nivel heeft in opdracht van VWS (en in samenwerking met Alzheimer-Nederland) in februari een ‘momentopname’ gemaakt van de actuele situatie van het casemanagement dementie.

 

Met een quickscan (digitale vragenlijst) is onder de ‘ketenregisseurs’ van 84 dementiezorg regio’s een peiling gedaan naar hoe de inkoop is uitgepakt en wat dat voor gevolgen voor de continuïteit heeft. De respons van de benaderde ketens was goed (66 van 84) Door de snelle methodiek kon geen overige (validerende) invalshoeken betrokken worden. Wel is ook het inkoopbeleid voor dementiezorg bij (grotere) verzekeraars opgevraagd.

 

Het beeld dat uit deze momentopname naar voren gehaald wordt laat duidelijk zien dat er veel gerealiseerd wordt, maar dat er ook nog serieuze onduidelijkheid en onrust leeft rond ketenzorg en casemanagement.

 

Context:

Casemanagement dementie is in wezen sterk cliënt(-systeem) en daarmee integraal gericht. Het bekostigings- en inkoopsysteem is sterk stelsel-versnipperd. Het afgelopen decennium is jaar in jaar uit binnen de regio’s gezocht naar best passende en haalbare oplossing om het toch weer bijeen te sprokkelen en rond te organiseren. Daardoor is regionaal-passende ‘best functionerende en haalbarre’ diversiteit ontstaan.

Per januari 2015 heeft de gemeente een nog grotere rol in dementiezorg (o.a. dagopvang en mantelzorgondersteuning) en is het casemanagement ondergebracht bij de functie wijkverpleging in de ZVW. Derhalve is deze niet integraal bekostigd ‘over de schotten heen’, en onder dezelfde budgetterende taakstellingen als de functie wijkverpleging.

Voor het organiseren van ketenzorg is (voorheen onder de AWBZ) een beleidsregel Ketenzorg dementie beschikbaar, met beperkende voorwaarden en beperkt budget.

 

Het Nivel-onderzoek laat zien dat in februari de continuïteit en integraliteit van gerealiseerde oplossingen in belangrijke mate afhankelijk zijn van het inkoop beleid zoals dat door de verzekeraars is uitgevoerd; inclusief de verschillende accenten die daarbij (ook extra) gehanteerd werden.

 

Reactie Staatssecretaris:

In de kamerbrief legt de staatssecretaris de verantwoordelijkheid voor kwaliteit en borging bij verzekeraars en aanbieders. De bekostiging/inkoop moet door de verzekeraars nog eens helder uiteengezet zodat partijen beter weten waar ze aan toe zijn.

 

Reactie Alzheimer-Nederland:

Per brief aan de tweede kamer pleit Alzheimer-Nederland ervoor om geld voor casemanagement te oormerken en om alle casemanagement op meer specialistisch HBO+ niveau te brengen. Dit wordt gezien als onderdeel van het volledig implementeren van de zorgstandaard dementie.

 

Reactie ActiZ:

Gezien de turbulentie van de decentralisaties naar gemeenten en de transitie van langdurige zorg is het logisch dat er veel in beweging is op het moment dat dit alles in inkoop en in de praktijk wordt geconcretiseerd. De momentopname is daarmee in februari een ‘bewogen’ beeld geworden binnen een context die nog volop in beweging is.

ActiZ ziet dat casemanagement dementie een evenwicht tussen generalistische en specifieke deskundigheden vergt. Bij deze kwetsbare doelgroep mengt dementiezorg zich als het goed is ook met andere zorg tot doelmatig maatwerk. Het ‘oormerken’ van geld is voor de praktijk nu juist beperkend waar de transitie het van integrale oplossingen moet hebben. Als er geoormerkt moet worden dan zal eerst veel meer duidelijkheid moeten ontstaan over welke middelen (apart) nodig zijn voor goede dementiezorg en of en hoe de verschillende middelen vanuit de diverse bronnen nu tot sluitende dementie (keten)zorg kunnen leiden. Toekomstige regelingen moeten recht doen aan de verschillende behoeftes en ontwikkelde samenwerking die in de regio’s al tot stand gebracht is. 

1-DSC_0407-001