12 februari 2013Ondernemerschap

Rolverwisseling toezichthouder alleen in noodsituaties en voor een korte periode

Alleen onder bijzondere omstandigheden laat de Zorgbrede Governancecode (de Code) een rolverwisseling van toezichthouder naar bestuurder toe. De benoeming moet dan wel van korte duur zijn – in principe niet langer dan 6 maanden - en een terugkeer van de interim bestuurder naar de Raad van Toezicht moet zijn uitgesloten.

Dit blijkt uit de uitspraak van de Governancecommissie (de Commissie), waarin ActiZ de Commissie verzocht een uitspraak te doen over de naleving van de Code bij een van haar leden. De uitspraak vindt u hier en hier.

Bij de zorgorganisatie in deze procedure was in de zomer van 2010 sprake van een noodsituatie. Op korte termijn moest de (eenhoofdige) Raad van Bestuur worden vervangen, er was sprake van een vertrouwenscrisis en een dreigend financieel tekort. Een lid van de Raad van Toezicht dat op het vertrouwen van de organisatie kon rekenen, is hierop in september 2010 benoemd als interim bestuurder voor de duur van ten hoogste 6 tot 9 maanden. Het vertrouwen dat deze persoon genoot hield nauw verband met de levensbeschouwelijke identiteit van de organisatie. De benoemingsperiode is uiteindelijk verlengd tot eind 2012. Naleving van de Code is een statutaire verplichting van ActiZ. Om te kunnen beoordelen of een van haar leden aan zijn verplichting voldoet, moet ActiZ de mogelijkheid hebben een verzoek tot naleving aan de Governancecommissie voor te leggen, aldus de Commissie.

Artikel 3.2 lid 3 van de Code luidt:
‘Een voormalig lid van de Raad van Toezicht van de zorgorganisatie is gedurende een periode van drie jaar na het einde van zijn toezichthoudende functie niet benoembaar tot lid van de Raad van Bestuur’. Voor de naleving van deze bepaling geldt de ‘pas toe of leg uit’ regel. De Commissie oordeelt dat met de benoeming van de toezichthouder als bestuurder weliswaar de Code niet wordt nageleefd, maar vindt dat deze afwijking ‘niet onaanvaardbaar’ is. De Commissie wijst hierbij op ‘de ernstige vertrouwenscrisis, waarvoor op korte termijn geen nadere oplossing bestond dan aanstelling van een toezichthouder die in staat was rust te brengen in de organisatie’. Een periode van meer dan 6 maanden acht de Commissie echter aan de hoge kant. Voor de verlenging van de benoeming tot eind 2012 bestaat volgens de Commissie echter geen rechtvaardiging. Deze benoeming is in strijd met de Code.

In het Jaardocument 2010 heeft de Raad van Toezicht de benoeming wel genoemd, maar niet uitgelegd. Het besluit tot herbenoeming staat niet vermeld in het Jaardocument 2011. Ook hiervan vindt de Commissie dat de organisatie de Code geschonden heeft.

De Raad van Advies van ActiZ heeft op verzoek van het bestuur inmiddels een advies uitgebracht over een verenigingsrechtelijke sanctie, die aan dit lid wordt opgelegd naar aanleiding van de onjuiste naleving van de Code. Het bestuur van ActiZ heeft daartoe conform het advies besloten. Het lid kan hiertegen in beroep bij de Commissie van Beroep. Over het vervolg hiervan wordt u geïnformeerd.

1-DSC_0056-001

Michiel Kooijman