09 april 2015Financiering

Bestuurlijke consultatie afwegingskader toegang Wlz

Op verzoek van het Zorginstituut Nederland heeft bureau HHM een afwegingskader gemaakt voor de toegang tot de Wet langdurige zorg. Aan ActiZ is gevraagd om een bestuurlijke reactie te geven.

 

Het afwegingskader toegang Wlz is een belangrijk document omdat dit vanaf 2016 de toegang tot de Wlz gaat bepalen. ActiZ is van mening dat bureau HHM goed werk heeft verricht. Op basis van gedegen onderzoek is men er in geslaagd om een goede operationalisering van de wettekst te maken, waarin de blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid centraal staan.

 

ActiZ maakt zich op twee punten wel zorgen. In de eerste plaats is het gegeven dat bureau HHM signaleert dat wetenschappers van mening zijn dat het niet mogelijk is om bij het bepalen van toegang tot de Wlz strikt te kijken naar kenmerken van de cliënt en de sociale omgeving niet mee te nemen. Men geeft aan dat de ondersteuningsbehoefte mede afhankelijk is van de wijze waarop de omgeving omgaat met de beperkingen van de cliënt. Cliënten met dezelfde beperkingen kunnen dus een andere ondersteuningsbehoefte hebben. Professionals verwachten dat als de cliëntomgeving niet betrokken wordt in het afwegingskader, heel veel cliënten voldoen aan de toelatingscriteria van de Wlz. Tegelijkertijd geven de professionals aan dat het in diverse situaties moeilijk zal zijn om aan te geven dat sprake is van een blijvende behoefte aan toezicht of nabijheid.

 

De verwachting dat veel cliënten aan de toelatingscriteria zullen voldoen en het feit dat het in diverse situaties moeilijk zal zijn om aan te geven dat er sprake is van een blijvende behoefte aan toezicht of nabijheid baart zorgen. ActiZ ziet als gevolg hiervan risico’s op ongewenste instroom in de Wlz, dan wel afbakeningsproblemen met andere wetgevingskaders. Wij bepleiten daarom om een gedegen monitor in te richten, specifiek gericht op de vormgeving van de toegang en toeleiding tot de Wlz.

 

Een tweede punt van aandacht betreft de validatie van het afwegingskader. Bureau HHM maakt duidelijk dat ‘het instrument werkt’, in die zin dat het mogelijk is om met dit afwegingskader de toegang tot de Wlz te bepalen. Niet is onderzocht of het hanteren van dit afwegingskader aansluit bij de beleidsintenties van de staatssecretaris en de afspraken die op dit punt met de veldpartijen zijn gemaakt. Zo is voor de VVT sector afgesproken dat 75% van de doelgroep die gebruik maakt van een ZZP VV04 èn de mensen die tot eind 2014 recht hadden op de ZZP’s VV05 en hoger recht hebben op toegang tot de Wlz. Niet onderzocht is –en ook niet aannemelijk te maken is- dat dit afwegingskader dit beleid ondersteunt.

 

ActiZ is van mening dat er op korte termijn aanvullend onderzoek nodig is om te bepalen of dit afwegingskader het beleid van de staatssecretaris ondersteunt. Met andere woorden: is het gevolg van dit afwegingskader dat mensen die voorheen gebruik maakten van een ZZP VV04 of hoger toegang blijven houden op de Wlz? Daarbij is op korte termijn ook nader onderzoek nodig naar de werkzaamheid van het afwegingskader voor mensen met psychiatrische problematiek, die in deze consultatie buiten beschouwing zijn gelaten.

 

ActiZ heeft beide onderwerpen bij het Zorginstituut en bij het ministerie van VWS onder de aandacht gebracht.

 

Bijlagen