Audrienne de Jonghe - foto Krystle Zonneveld NR
18 oktober 2020

ActiZ: ouderenzorg loopt nu ook vast

Voorzitter Henk Kamp: 'de rek is eruit'

Het aantal coronabesmettingen in het land loopt snel op en het virus raakt ook de medewerkers in de verpleeghuizen en de thuiszorg hard. 'Terwijl we alles doen om onze kwetsbare ouderen te beschermen, wordt het steeds moeilijker de zorg voor hen goed te organiseren. Het water staat tot aan onze lippen’ zegt Henk Kamp, voorzitter van ActiZ branchevereniging van zorgorganisaties. ‘In een aantal regio’s lukt het niet meer om de personeelsroosters in de thuiszorg en verpleeghuiszorg rond te krijgen. Sommige ActiZ-leden melden zelfs ziekteverzuimpercentages van bijna 50 procent.'

Steeds vaker handen tekort

Veel aandacht gaat terecht uit naar ziekenhuiszorg, maar ondertussen wonen ruim twee miljoen zorgbehoevende, kwetsbare mensen thuis of in een verpleeghuis. En daar moet het werk permanent doorgaan, 24 uur per dag en 365 dagen per jaar. Het afschalen van de reguliere zorg dat in de ziekenhuizen aan de orde komt, is hier domweg onmogelijk. Het tekort aan handen is op steeds meer plekken rampzalig. ‘We doen alles wat we kunnen, maar zien dat het niet genoeg is’, zegt Kamp. Zo is ActiZ mede-initiator van extrahandenvoordezorg.nl en de Nationale Zorgklas om mensen snel klaar te stomen om bij te springen in de ouderenzorg. Het Rode Kruis en het leger worden weer veelvuldig gevraagd om ondersteuning te bieden. Ook doen we opnieuw een beroep op onlangs gepensioneerde zorgmedewerkers of mensen die om andere redenen recent het vak verlaten hebben.' 

De rek is eruit

Kamp: 'Door de extra zorg voor mensen met corona, de angst voor besmetting bij veel ouderen en uitval van medewerkers die zelf corona krijgen, wachten op testuitslagen of in quarantaine moeten blijven, neemt de druk op de zorgmedewerkers extra toe. Dat betekent gedwongen kiezen tussen wat nog wel en wat niet meer gedaan kan worden. Soms moet de zorg tijdelijk verminderd of zelfs gestopt worden. Veel cliënten, familieleden en naasten begrijpen dat gelukkig en helpen waar dat kan.'

Meer nodig

Maar er is meer nodig. Steeds meer medewerkers in de zorg voor ouderen en chronisch zieken lopen op hun tandvlees. Er zit geen rek meer in wat zij nog extra kunnen doen. De basis is al nauwelijks te organiseren. In veel zorgorganisaties bekijken de zorgmedewerkers en artsen samen met hun cliënten en mantelzorgers welke zorg door moet gaan en welke tijdelijk minder kan. Dat betreft zowel de zorg thuis als in het verpleeghuis. Zo proberen zij de beschikbare zorg zo goed mogelijk te verdelen en verdere overbelasting van de medewerkers te voorkomen. Maar het levert wel dilemma’s op. Henk Kamp: ‘Kun je het maken om cliënten minder uren zorg te verlenen dan was afgesproken, om te voorkomen dat anderen helemaal zonder zorg komen te zitten? Ik denk dat het onvermijdelijk is en wij moeten ook een groter beroep op de samenleving doen, om begrip te tonen en bij te springen als dat maar even kan.'

Houdbaarheid over de datum

De coronacrisis legt de kwetsbaarheid van ons zorgstelsel bloot: door de vergrijzing hebben steeds meer mensen zorg nodig terwijl er minder mensen zijn die in de zorg kunnen werken of mantelzorg kunnen verlenen. De snelgroeiende kloof tussen de vraag naar en het aanbod van ouderenzorg is het grootste maatschappelijke vraagstuk voor de komende twintig jaar. ‘Daar moeten we het dringend met elkaar over hebben, tijdens de coronacrisis en daarna. De houdbaarheid van de zorg voor ouderen is over de datum en dat gaat ons allemaal aan', aldus Kamp.

ActiZ logo RGB

Corona Infolijn

Werkdagen 09.00-17.00 uur

Laatste nieuws