nieuws

10 september 2019VVT Nieuws, Wonen

‘Soms begint het met een kip’

Dubbelinterview met de ActiZ Ambassadeurs duurzaamheid: bestuurders Wilma de Jong (BrabantZorg) en Leo Groenendaal (Pennemes Mennistenerf).

Wilma-de-Jong.jpg Leo-Groenendaal.jpg

ActiZ heeft duurzaamheid na ondertekening van de Green Deal Zorg in 2018 op meerdere manieren opgepakt. Naast het oprichten van een platform duurzaamheid voor bestuurders, een netwerk van coördinatoren duurzaamheid en het thema meermalen voorleggen aan het netwerk van vastgoedmanagers, is er ook een aantal ambassadeurs duurzaamheid binnen de vereniging aangezocht. Wilma de Jong, bestuurder van BrabantZorg, een grote VVT organisatie in de regio Noordoost-Brabant, en Leo Groenendaal, bestuurder van Pennemes Mennistenerf in Zaandam zijn twee daarvan.

Bij Pennemes was het in december 2013 dat de levende kerststal het thema duurzaamheid op de agenda zette. Leo Groenendaal vertelt: “We besloten tot een echte, levende kerststal en echte kerstbomen. De kippen vielen zo goed bij de bewoners dat ze mochten blijven.”

Groenendaal legt uit dat Pennemes Mennistenerf uitgaat van de heilzame werking van de natuur op de gezondheid en het welzijn van bewoners. En ook op die van medewerkers: “Onderzoeker Jolanda Maas heeft bij ons de cortisolspiegel van bewoners onderzocht. Uit haar onderzoek bleek dat de cortisolspiegel stijgt wanneer mensen een half uur buiten in een natuurlijke omgeving zijn. Door cortisol voelen mensen zich gelukkiger. We nemen onze bewoners dus zoveel mogelijk mee naar buiten, wij noemen dat bio-walking.”

Positieve gezondheid

Hoe lang ze bij BrabantZorg al met het thema duurzaamheid bezig zijn? Wilma de Jong vertelt: “Omdat we op onze bescheiden manier de aardbol zo min mogelijk willen belasten, hebben we zo’n 10 jaar geleden al warmtepompen geïnstalleerd in een van onze gebouwen en voor warmte/koude opslag gezorgd. Met de ontwikkeling van gebouwen en installaties zijn we sindsdien verder doorgegaan en inmiddels gebruiken we zonnepanelen, waar mogelijk.”

Maar naast duurzaamheid in het gebruik van grondstoffen en materialen en het zo zuinig mogelijk omspringen met energie, heeft BrabantZorg ook al heel lang een link gelegd naar de visie van Machteld Huber over positieve gezondheid. Niet alleen voor de bewoners, maar ook voor de medewerkers. Wilma de Jong legt uit: ”Als je bewoners en medewerkers eigen regie geeft en in staat stelt zelfstandig keuzes te maken in elke fase van hun leven, stel je hen in staat om een bijdrage te blijven leveren aan de maatschappij en blijven ze langer gezond duurzaam van waarde voor hun omgeving.”

Kleine verandering met grote duurzaamheidswinst

Bij Pennemes Mennistenerf heeft het ene groen idee haast als vanzelfsprekend tot het volgende geleid. Leo Groenendaal: “Omdat we in een versteende omgeving leven, hebben we van alles bedacht om een zo groen en gezond mogelijk leefklimaat voor bewoners en medewerkers te creëren. We hebben een daktuin aangelegd, waar onder meer groente en kruiden verbouwd worden, we hebben knuffelkippen en -konijnen, we hebben zwaluwkasten opgehangen om een bedreigde gierzwaluwkolonie te huisvesten, we hebben bijenkasten geplaatst en zijn samen met de gemeente Zaandam betrokken bij de totstandkoming van een tiny forest. Alles ten behoeve van groen, maar ook voor de ontmoeting.”

Het zijn vaak heel kleine veranderingen die veel duurzaamheidswinst opleveren. Zoals het beperken van de menukeuzemogelijkheden op de locaties van BrabantZorg. Wilma de Jong vertelt: “Daar zijn we van afgestapt, omdat dat resulteerde in veel afval en dus verspilling. De meeste locaties hebben nu één dagmenu en bieden een keer in de week ook een vegetarische variant aan. Of het moeilijk is om bewoners warm te maken voor vegetarisch eten? Wij hebben een kok in dienst, die veel weet van smaakbeleving. Hij geeft in onze kookstudio gratis workshops vegetarisch koken aan medewerkers. Die kunnen dat dan ook op een positieve manier aan de cliënten presenteren, zodat het niet zoiets wordt van vandaag geen vlees!”

Ook bij Pennemes Mennistenerf leveren keuzes ten aanzien van voedselbereiding duurzaamheidsvoordelen op. Groenendaal: “In onze productiekeuken bereiden we zelf onze maaltijden, maar dienen we het ook direct op. Dat is niet alleen smakelijker voor de bewoners, maar bespaart ook op het koelen en terug verwarmen. Wat over is, wordt gecomposteerd en buurtbewoners kunnen iedere zaterdag compost komen halen.” 

Ook met gehuurd vastgoed is veel mogelijk

“Ondanks het feit dat we onze gebouwen huren, investeren we ook zoveel mogelijk in de duurzaamheid van gebouwen en installaties”, stelt Groenendaal. “Bij Pennemes leveren onze zonnepanelen 30% van ons jaarlijks verbruik op en bij het Mennistenerf wordt het water dat we gebruiken voor het wassen en het koken voorverwarmd door de zonnecollectoren, waarmee we 30% op ons gasverbruik besparen.”

Groenendaal heeft ook een onderzoek laten doen naar de luchtkwaliteit binnen de gebouwen. “Het bleek dat de luchtcirculatiesystemen veel urine- en schoonmaakmiddelen- residuen verspreiden. Deze lucht geeft niet bepaald een huiselijk gevoel, daar kan iedereen zich wat bij voorstellen. We hebben luchtzuiverende planten en luchtzuiverende kastjes in allerlei ruimtes geplaatst. Dat helpt. Medewerkers en bewoners ervaren sindsdien een prettiger binnenklimaat.”

Dromen voor de toekomst

De doelstelling van Pennemes Mennistenerf is om een zo vitaal en duurzaam leef- woon- en werkklimaat te creëren. “Waar ik nog van droom? Ik zou het geweldig vinden als we lokale boeren aan ons konden binden die exclusief voor ons gaan verbouwen, dichtbij inkopen, direct van producent naar consument. Dus de cliënt!”, zegt Groenendaal.

Waar Wilma de Jong van droomt? “Wij werken hard aan circulaire inkoop, maar dat valt in de praktijk nog niet mee. We willen af van het traditionele proces van inkoop-afschrijven-afvoeren en weer nieuwe inkoop. We zoeken bijvoorbeeld naar manieren om niet steeds oude bedden weg te gooien en nieuwe bedden te kopen, maar we zouden graag duurzame slaapgelegenheid voor onze cliënten realiseren. We prikkelen in ieder geval onze leveranciers door hier gewoon om te vragen.” 

Ermee werken in de praktijk

Hoe we de medewerkers proberen te betrekken? Wilma de Jong van BrabantZorg: “In 2014 en 2015 hebben we deelgenomen aan een landelijke energiewedstrijd, maar omdat dat nogal duur was, hebben we dit daarna een paar keer intern gedaan. Met 35 locaties ging dat heel goed en breng je het heel dicht bij medewerkers en zorg je voor maximale betrokkenheid. Nu hebben we een indeling in vier regio’s en iedere regio heeft een aantal duurzaamheidsambassadeurs die duurzaamheidsonderwerpen op de agenda houden. Soms is dat voedselverspilling, soms het beperken van afval.”

“Wat we organisatiebreed oppakken is duurzame inkoop. We vragen naar de herkomst van producten en hoe ze zijn geproduceerd. We hebben met onze grote voedselleverancier afgesproken te gaan voor zoveel mogelijk regionale en biologische producten. Die hebben we al opgenomen in de bestellijsten van de locaties, maar we zien dat die toch vaker prijsmatig voor de kiloknaller kiezen. Ondanks het feit dat het meer gaat kosten zijn we bezig om die van de bestellijsten af te laten halen.”

Krijg inspiratie via de Actiz Ambassadeurs duurzaamheid

Zowel De Jong als Groenendaal zijn bijna niet te stoppen als ze het over de talloze voorbeelden van duurzame keuzes binnen hun organisaties hebben. Beide organisaties werken hard aan het verduurzamen van gebouwen en installaties, maar ze laten ook de ‘zachtere’ kanten van duurzaamheid zien en hoe eenvoudig het eigenlijk is om duurzame keuzes te maken. Meer weten of contact opnemen met de ambassadeurs? Dat kan via Lenard Markus l.markus@actiz.nl.

laat hier een reactie achter

Naam
E-mail
Reactie
1-DSC_0066-001

Laatste nieuws