Zorginnovatie: zorg via het beeldschermZorg op Afstand is een innovatief antwoord op de veranderende en groeiende zorgvraag in Nederland. Door vergrijzing groeit de zorgvraag en tegelijkertijd willen cliënten graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Met moderne communicatietechnieken, bijvoorbeeld via een videoverbinding, kan meer zorg verleend worden bij mensen thuis zonder extra inzet van personeel. Deze innovatie geeft cliënten bovendien meer mogelijkheden voor zelfmanagement.
Inzet van moderne communicatiemiddelen, zoals beeldschermcommunicatie kan voor cliënten en medewerkers veel voordelen hebben. De communicatie tussen betrokkenen in het zorgproces verbetert en daardoor verbeteren ook de zorg en het zorgproces. Gebruikers zijn erg tevreden. Cliënten voelen zich zekerder met dit systeem in huis en problemen worden eerder gesignaleerd. Dit ondersteunt zelfzorg en resulteert in minder opnames in ziekenhuis, verpleeg- of verzorgingshuizen. Ook de betrokken zorgverleners en mantelzorgers zijn enthousiast over zorg op afstand.
Stand van zaken
Toch wordt zorg op afstand nog door een beperkt aantal organisaties en cliënten gebruikt. Deels is dat vanwege de hoge investeringskosten voor de zorgorganisaties en het feit dat zorg op afstand op projectbasis wordt gefinancierd. Andere redenen zijn ethische vraagstukken rond privacy en veiligheid, onbekendheid bij professionals en onbekendheid van de huidige generatie ouderen met ICT en technologie.
Momenteel wordt een meta-analyse uitgevoerd op de onderzoeken die de afgelopen vier jaar zijn uitgevoerd in het kader van het programma Zorg op Afstand. Doel hiervan is om zicht te krijgen op de implementatie van het programma. Vervolgens kunnen ActiZ en het netwerk nieuwe wegen tot verbreden van de invoering opzoeken.
Financiering
ActiZ heeft zich steeds ingezet voor structurele financiering van zorg op afstand. Zorg op afstand wordt per 1 januari 2012 opgenomen in de reguliere financiering van zorg, waar de zorg onder de AWBZ valt. Maar ook binnen de Wmo kan zorg op afstand nuttig zijn als het wordt gekoppeld aan welzijn, bijvoorbeeld voor het aanvragen van welzijnsdiensten of onderlinge communicatie.
Weekbudget
ActiZ en de leden uit het Netwerk Zorg op Afstand (nu Platform Zorg en Technologie) hebben een sterke voorkeur voor bekostiging van zorg op afstand via een weekbudget gekoppeld aan de indicatie van de cliënt. In dit model spreken cliënt en zorgaanbieder af welke zorg de cliënt 'face-to-face' ontvangt en welke zorg met behulp van zorg op afstand geleverd kan worden.
De indicatie van de cliënt geeft de grenzen aan van wat vanuit de AWBZ bekostigd wordt. Dit stimuleert vraaggerichte zorg en beperkt de administratieve lastendruk voor de zorgaanbieder. CVZ, VWS en NZa staan sympathiek tegenover dit voorstel, maar zien vooralsnog geen mogelijkheden dit op korte termijn in te voeren. Deze manier van financiering heeft namelijk een stelselwijziging tot gevolg en dat vergt langere voorbereidingstijd.
Op dit moment wordt gewerkt aan een integratie van Zorg op Afstand in de bestaande extramurale beleidsregels.
Zorg en technologie
ActiZ ondersteunt het programma “Zorg op Afstand” sinds 2005. Binnen het programma is een netwerk opgezet, dat nu bestaat uit 20 enthousiaste leden die kennis delen en samen verder ontwikkelen. Het programma maakte tot 2010 onderdeel uit van het Transitieprogramma Langdurende Zorg. Vanaf eind 2010 heeft ActiZ Zorg op Afstand opgenomen in haar reguliere takenpakket onder de noemer zorg en technologie, waaronder ook andere technologische toepassingen als domotica, robotica en het electronisch cliënten dossier vallen.
Samenwerking
In breder verband werkt ActiZ samen met Nationaal ICT Instituut in de Zorg (Nictiz), Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF), eHealthNu, Uneto-VNI en LOC Zeggenschap in zorg aan projecten om technologie in de zorg te stimuleren. Meer over de samenwerking leest u bij
NictiZ of op
www.eHealthNu.nl.