Voor de invulling van de maatschappelijke verantwoording en het samenspel van bestuur en toezicht is er een Zorgbrede Governancecode (ZGC). Naleving van deze code is voor leden van ActiZ verplicht. In de Jaardocumenten Zorg kan iedereen nagaan hoe zorgorganisaties invulling geven aan de regels.
De eerste ZGC verscheen in 2005 op initiatief van de Brancheorganisatie Zorg (BoZ). De zorgbrede code geldt niet alleen voor de verpleeg- en verzorgingshuiszorg en de thuiszorg, maar ook voor ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg en de gehandicaptenzorg. De ZGC wordt onderhouden door de brancheorganisaties verenigd in de BoZ: de NVZ (Vereniging van Ziekenhuizen), de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland, GGZ Nederland en ActiZ. Sinds 2006 verplichten deze brancheorganisaties hun leden de ZGC na te leven. Vanaf 1 januari 2010 geldt een vernieuwde governancecode.
De kern van de Zorgbrede Governancecode (ZGC)
- De code is geschreven voor zorgondernemingen die de stichting als rechtsvorm hebben. Uitgangspunt van de code is het Raad van Toezichtmodel. Zorgondernemingen met een ander bestuursmodel kunnen een eigen vertaalslag maken waarbij in elk geval een strikte scheiding moet bestaan tussen directie en bestuur.
- De code benadrukt de bijzondere maatschappelijke verantwoordelijkheid van zorgondernemingen, onder meer voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van gezondheidszorg.
- De code doet een beroep op de verantwoordelijkheid van zorgondernemingen voor cliëntgerichte zorg en voor de manier waarop zij verantwoording afleggen aan belanghebbenden.
- De code bevat normen voor de taak en werkwijze van de raad van toezicht: benoeming, ontslag, deskundigheid en samenstelling, bezoldiging, onafhankelijkheid en belangenverstrengeling.
- De code bevat zuivere en sobere normen die uitdagen tot zelfreflectie en een eigen invulling en verantwoording van die normen.
Verhelderd en aangescherpt
In de nieuwe code is een aantal regels toegevoegd en verhelderd. De nieuwe code regelt dat verbonden rechtspersonen zoals dochter bv’s, onder de code vallen. Het wordt ook makkelijker voor belanghebbenden om melding te maken van een eventuele misstand. Zo bevat de nieuwe code een klokkenluidersregeling die regelt dat werknemers ernstige misstanden in de onderneming op een veilige manier kunnen melden.
De verantwoordelijkheid voor kwaliteit en veiligheid is voor de Raad van Bestuur en voor de Raad van Toezicht geëxpliciteerd. Ook zijn deskundigheidseisen op het gebied van zorg uitgebreid. Ten minste één lid van de Raad van Toezicht moet beschikken over voor de zorgorganisatie relevante kennis en ervaring in de zorg.
Naleving
Belanghebbenden die vinden dat een zorgonderneming de governancecode niet goed naleeft, kunnen terecht bij de Governancecommissie gezondheidszorg. Deze onafhankelijke commissie stelt vast of de governancecode wel of niet geschonden is en zo ja in welke mate. De betrokken branchevereniging kan dan sancties opleggen.
Toekomst
De ontwikkeling richting marktwerking in de zorg maakt aanpassing van de code noodzakelijk. De brancheorganisaties zullen daarom governanceregels ontwikkelen voor op winst gerichte zorgondernemingen.
Meer informatie vindt u op www.brancheorganisatieszorg.nl.