ActiZ gaat door met het programma voor interculturalisatie van verpleeg en verzorgingshuizen en de thuiszorg in 2009-2010. In het veld is de afgelopen twee jaar al veel kennis en ervaring opgedaan met interculturele ouderenzorg. Bijvoorbeeld door zorgaanbieder Florence. Voormalig regiodirecteur Johan Groen van Florence-Haagsteden vertelt hoe Florence razendsnel interculturalisatiebeleid invoerde. “Het ontwikkelen van een 'intercultureel' beleid is begonnen op wijkniveau vanuit een praktisch standpunt dat we als grote instelling zorg willen bieden aan en een goede werkgever willen zijn voor de mensen uit de wijk. In die wijk wonen mensen met diverse culturele achtergronden en daar wilden we iets mee doen. In een van onze huizen zijn we begonnen met een manager die kind is van twee culturen. Zij heeft invulling gegeven aan het lokale interculturalisatiebeleid.”
Zorg op maat
De basis voor intercultureel beleid is eenvoudig, vindt Groen. “Je moet bereid zijn om zorg op maat te bieden aan diverse groepen mensen en dat betekent dat je diverse activiteiten aanbiedt. Bijvoorbeeld speciale maaltijden serveren wanneer cliënten dat willen, zorgen dat cliënten hun geloof kunnen belijden en alle feestdagen, dus zowel Kerstmis als het Suikerfeest, vieren. En zorgen dat je personeel kennis heeft van verschillende culturen.
Er ontstaat een vliegwielwerking. Als je openstaat voor nieuwe activiteiten, komen anderen naar je toe. Als je eenmaal één club binnen hebt en het duidelijk is dat je bereid bent om je organisatie aan te passen, dan komt de rest vanzelf.”
“Het interculturalisatieproces begint met zorg op maat voor groepen en het faciliteren van activiteiten, vervolgens ga je dingen aan elkaar koppelen. Dan moet je natuurlijk mensen hebben die op diverse niveaus tijd en energie willen investeren.” In de loop van dat proces heeft Florence via ActiZ samenwerking gezocht met andere zorgaanbieders in Amsterdam en Rotterdam. Zo is een netwerk ontstaan voor uitwisseling van deskundigheid en ervaring.
Cultuursensitiviteit Overigens is interculturalisatie niet alleen zorg voor en door nieuwe Nederlanders. Het gaat erom dat je open staat en luistert naar je cliënten. Als je de zorg op maat als uitgangspunt neemt, kun je ook aan specifieke behoeften voldoen van Nederlandse cliënten. Een manager van een verzorgingshuis in Loosduinen heeft bijvoorbeeld het huis volledig “Loosduins” gemaakt omdat de bewoners dit vroegen. Ook dat is cultuursensitiviteit.”
Doelgroepbenadering “Het succes van het beleid van Florence laat zich afmeten in de steeds betere omgang met diverse doelgroepen. Drie jaar geleden dachten we dat we zorg aan cliënten met een niet-Nederlandse achtergrond moesten uitbesteden, omdat we meenden dat we de doelgroepen niet konden benaderen. Nu niet meer. In onze eigen gelederen hebben we veel mensen uit de verschillende groepen die altijd bereid zijn om iets voor hun eigen doelgroep te doen. En als je laat zien dat je daadwerkelijk iets wil doen, krijg je die mensen makkelijk mee.
Arbeidsmarktperspectief Een belangrijk actiepunt van het programma van ActiZ is de werving van nieuw personeel onder nieuwe Nederlanders. Ook voor Florence is dat onderdeel van het interculturele beleid. “Om doelgericht medewerkers te werven onder de nieuwe Nederlanders moet je ook de omgeving van jongeren aanspreken. Beeldvorming van het werk in de zorg is heel belangrijk. Als de ouders het namelijk niet willen, gaan de kinderen niet in de zorg werken. In Den Haag hebben we contact met een VMBO school om stages in bij Florence te organiseren. Jongeren kunnen zo kennismaken met het werk. Er wordt nu een speciale ‘Florence’ klas opgezet. Bij de selectie van leerlingen daarvoor worden ook de ouders betrokken.”
maart 2009