"Vooral in de thuiszorg zie je een sterke omslag in het denken. Niet meer ‘wij weten wat goed voor u is', maar echt stilstaan bij de hulpvraag en hoe daaraan te voldoen is." Aline Saers, directeur van Per Saldo, de belangenvereniging voor mensen met een persoonsgebonden budget (pgb), is zeer gelukkig met deze verandering. "Ook al moet het nog tot veel meer daden komen. Het begin is er."
"Om écht grenzen te verleggen is het percentage cliënten dat met een persoonsgebonden budget de eigen zorg inkoopt, nog te laag," stelt Aline Saers. "Er is meer inkoopkracht nodig voor een flexibeler aanbod van zorgaanbieders. Te vaak wordt een persoonsgebonden budget noodgedwongen besteed aan een standaard zorgaanbod. Toch zie je in dit opzicht verbetering. Via particuliere bureaus is er al bijzonder goed zorg op maat te realiseren. En in een aantal regio's lukt dat ook al best goed rechtstreeks bij de reguliere zorgaanbieders. Om die ontwikkeling te versnellen, zou ik samen met ActiZ met zorgondernemingen willen sparren over het omgaan met persoonsgebonden budgetten. Gezamenlijk zouden we het persoonsgebonden budget een stap verder kunnen brengen."
Rolverwisseling Dat er behoefte is om zelf het stuur in handen te hebben bij het regelen van zorg, blijkt uit het feit dat Saers' vereniging al 23.000 leden telt, een aantal dat snel groeit. Het merendeel van de leden heeft vrij veel zorg nodig. Saers: "Niet iedereen kan volledig zelfstandig een persoonsgebonden budget hanteren. Het is ook ingewikkeld. Wie heeft er nu geleerd om te bepalen wat je precies nodig hebt, hoe je dat slim inkoopt en hoe je de dienstverlening evalueert? Voor de meeste mensen is dat een totaal nieuwe rol. Desondanks is er een grote groep die het extra werk niet uit de weg gaat en, al dan niet met een steuntje in de rug van Per Saldo, het heft in eigen handen neemt."
Bewuste keuze Zorg regelen via een persoonsgebonden budget moet een bewuste keuze zijn, vindt Saers. "Dat betekent in elk geval dat de cliënt een pgb aangeboden zou moeten krijgen. Niet iedereen zal overigens gebruikmaken van de mogelijkheid. Er is nog een grote groep mensen die geen ‘gedoe' wil, voor wie het een te grote opgave is om het zelf te regelen. Anderzijds moet ook deze groep zelf sturing kunnen geven aan de zorg."
Tussenvormen Er moeten daarom tussenvormen komen tussen enerzijds een standaard zorgaanbod in natura en anderzijds volledige inkoopvrijheid met een pgb, vindt Saers. "In elk geval zou het geld altijd aan de cliënt gekoppeld moeten zijn. In feite is dat de richting die ook de SER aangeeft. Helaas is het kabinet nogal terughoudend. Schijnbaar wil men per se het zorgkantoor een belangrijke functie laten houden. Dat is erg jammer. Ook als het bijvoorbeeld om langdurig verblijf gaat, moet je niet gebonden zijn aan één aanbieder."
Website
Per Saldo